گرووپێوە گەریلای کە پێکئامێبێنې جە ٣٠ کەسا و دلېشانە بەسێ هۆزاتە هامسەرۆکۊو کۆنسەو ڕاوەبەری کەجەکەی حزورش بې، جە چوارچێوەو پەیامە ڤیدۆییەکەو ١٩و حوزەیرانو ڕابەر ئاپۆینە، جە ١١و تەمموزینە جە مەڕەو جاسەنەو ناوچەو سورداشی جە پارێزگاو سلێمانی مەراسیمێوە تاریخیشا ئەنجام دا و چەکەکێشا پېسە سیمبولێوە و بەدەمەوەلوای پەی پرۆسەکەی سۆچنې.

بەهزاد چارچەل (نەدیم سەڤەن) و تێکۆشین ئۆزانە (ئەسمەن ئەیاز)ە کە دلې گرووپو ئاشتی و گلېرگەی دیموکراتیکینە بێنې، پېوەس بە مەراسیمەکەی پەی ئاژانسوو هەواڵو فوراتی (ANF)ی قسێشا کەرڎۍ.

'بانگەوازەکەو ڕابەرایەتی پەی گرڎو چین و توێژەکا گلېرگەیا'

بەهزاد چارچەل جە سەرەتاو قسەکاشەنە ئاماژەش پانەی دا بانگەوازەکەو ٩و تەمموزو ڕابەر ئاپۆی نەک تەنیا پەی پەکەکەی، پەی گرڎو چین و توێژەکا گلېرگەی بې جە تورکیا و کوردەسانەنە. چارچەل ئاماژەش بە ئەوەفاڕیای دیموکراتیکی و ئەوەکۊشای گلېرگەی کەرڎ و واتش: "بانگەوازەکەو ڕابەر ئاپۆی تەنیا جە ئەوەفاڕیای پەکەکەینە سنووردار نەبیەن. هەم جە تورکیا و هەم جە کوردەسانیچەنە مەشۆم گرڎ چین و تویژەکې گلېرگەی دەورو ۋێشا چا پرسەنە گێڵنانە. چونکی چې ئەوەکۊشای پەی دیموکراسی هەن. ئەوەکۊشای دیموکراسیچ مېڎانوو ئەوەکۊشای گلېرگەین. هەرپۊکەی پېسە جە بانگەوازەکەمانە ئاماژەما پنەکەرڎ مەشۊم گرڎ چین و توێژەکې گلېرگەی بە دروسی چی پرۆسەیە بیاوانە، خاوەنداریش چنە بکەرا، پاڵپەشتی گرڎ جۆرە فاڕیایې دیموکراتیکی بکەرا، ۋێشا تازە بکەراوە و دەورێوە ئەرێنی گێڵنانە. بە تایبەتی ژەنا و جوانا ئێمە بانگەواز جە گرڎو پێکئامایەکا گلېرگەی مکەرمې پېوەس بە گلېرگەی دیموکراتیکی و پێوەندییەکا ئاشتی ئەرکو بنیاڎنیای ئایندەی، بەڕێکوستەبیەی و بنیاڎنیای جابەجا بکەرا."

مەشۆم هەلومەرجو بەڎەنی ڕابەرایەتیما وەش بکریۆ

چارچەل ئاماژەش پانەیچ کەرڎ دەسەبەرکەردەی ئازادی بەڎەنی ڕابەر ئاپۆی هەم جە لایەنو ئارامی سیاسی هەم جە لایەنو ئەوەفاڕیای یاسایی و پرۆسەو ئەنتێگراسیۆنیوە خاوەن دەورێوە گرنگا و واتش: "هەم پېسە ئەگەرو پرۆسەکەی هەم پەی ئانەی جە سیاسەتەنە حیچ بۆشایێوە بە دی نې مەشۆم لایەنی ئازادی بەڎەنی ڕابەرەکەیما مسۆگەر بکریۆ. ئەر ئا مەرجې جابەجې بکریا جە تورکیانە ئەوەفاڕیای یاسایی و چەمەڕاییەکا ئەنتێگراسیۆنی خێراتەر بەدی مەیا. ئامانجەکەیچ تەنیا بە ئەوەکۊشای مې دی، پرۆسەکە بە یەک لایەنی نمەلۊڕاوە و دۊڵەتو تورکی ناچارا فاڕیۆ. کۆمارو تورکی ناچار مکەرمې. ناچارا فاڕیۆ؛ حیچ ڕێوەتەرە نیەنە. جە لایەنو ئاژەی سیاسیچۆ پی جۊرەنە."

'مانیفێستۆو گلېرگەی دیموکراتیک بناغەو قۆناغې تازێنە

بەهزاد چارچەل ئی پرۆسهو ئیساتێشە پېسە "قولەپۊپەو سەردەمێوە تازەی" هۊرسەنگنا و واتش: "ڕابەر ئاپۆ مانیفێستۆو گلېرگەی دیموکراتیکیش متەنەرە کە ئی پڕۆسەیە تاجدار مکەرۆ، گەریلا و گرڎو چین و توێژەکا پېوەس بە پارادایمو ڕابەر ئاپۆی بەشدارې بنیاڎنیای دیموکراتیکی بانە. گەریلایچ پېوەس پی مانیفێستۆیە جە بوارەکا پېسە دیموکراتیک، ئایدیۆلۆژیا، گلېرگە، پێکئاما و بەرنامەو پەروەردەی و بە ڕێکوستەبیەیشەنە سەرجەنۆ ۋێش ڕێکوزۆوە و ۋێش ئاماڎە مکەرۆ. بێگومان جە ۋەرا ۋەرو گرڎ جۆرە هرووژمېوەنە بە سیستەمو ۋێپارێزنای ۋێش پارێزنۆ، بەڵام پەی ئانەی هەنگامەی زیاتەرە بنریۆ مەشۆم فاڕیای یاسایی جە تورکیانە بکریۆ."

'ئێمە جە سیاسەتو دیموکراتیکینە بە ئیرادێنمې'

چارچەل ئانەش یاڎ ئاوردۆ کە ئەوەکۊشای پەکەکەی سەرو ڕێبازو شۆڕشو ٥٢ ساڵا و چوار مانگا بەردەوامبی، ئاماژەش پانەیچ دا چنی ستراتیجی تازەی پلانەو ٥٠ پەی ١٠٠ ساڵی ئایندەیشا متێنەرە و واتش: "هەرپۊکەی جە سیاسەتو دیموکراتیکینە بە ئیرادێنمې، جە ڕێکوستەی و بنیاڎنیای گلېرگێوە دیموکراتیکینە بە ئیرادێنمې. ئەر فاڕیای یاسایی ئەنجام بڎریۆ، پېسە گرڎو ئەنداما نەریتی ئاپۆی جە چوارچێوەو یاساکا دیموکراتیکی و دەستووری بنەڕەتیینە جە بوارەکا سیاسیکەردەی، بەکارئاوردەی مافەکا ئازادی، جە بنیاڎنیای گرڎ جۆرە سیاسەتێوە دیموکراتیکینە جە ئەکادیمیاکاوە تاوەکو پەرلەمان؛ بە کوڵی، جە گرڎو هەرمانەکا بنیاڎنیای سیاسەتی دیموکراتیکینە یاگې گێرمې. ئینەیچ پی مەعنې مې: دماو ٥٢ ساڵا ئەوەکۊشای کەس نمەگیریۆ یان بە هەزاران هەڤاڵې ئێمە جە زینانەکانە نمەمەناوە. پەی ئینەی قوربانیدای فرە هەن، چڼین گەشمەرڎې هەنې. پېوەس پینەیە مەشۆم پەی پەکەکەی یاسا بسازیۆ. ئەر ئینە جە تورکیانە پەرە بسانۆ، گرڎو گەریلاکا، بەتایبەت گرڎو ئا گەریلایا هاموڵاتیې تورکیاینې متاوا بەشداری جە سیاسەتی دیموکراتیکینە بکەرا."

'پرسەکە هەڵای بە دروسی پێناسە نەکریان'

چارچەل ئاماژەش پانەیە دا تورکیا دلې گفتوگۆ سیاسییەکا ئیساتێنە دلې "ۋې واویۆ کەردەینە" گیرش کەردەن و واتش: "هەڵای بە دروسی پێناسە نەکریان. هەمیشە ماچا 'تورکیای بێ تیرۆر'. ئێمەیچ ئینەی ماچمې ‘تورکیای بێ جەنگ' یان کوردەسان. ئێمە بە شێوێوە ڕاس گوزارشتش ۋنە مکەرمې. مەڵامەتو جەنگی و ملەملانەکا دیاری مکەرمې و ڕێبازو چارەسەری پەرەپنەمڎەیمې."

'مەشۆم پەی پەکەکەی یاسا بسازیۆ'

چارچەل جە بەردەوامی قسەکاشەنە ئاماژەش پانەی دا نمەبۆ ئا کەسې دلې پەکەکەینە ئەوەکۊشایشا کەرڎەن جە چوارچێوەو یاسێوە ئاسایی سزاداینە هۊرسنگیۆ و واتش: "مەشۆم پەی پەکەکەی یان ئانې ئی ئەوەکۊشایشا ئەنجام دا یاسا وەشە بکریۆ. ئینە پەیوەندیش بە زینانییەکا تەری یان دۆزەکا تەریوە نییا. بڕێ وەختې پېسە پاکێجو چاکسازی کوڵ مەودای باس مکریۆ. ئینې چارەسەری هەمیشەیی نییا. مەشۆم سەرەتا پرسەکەی بە دروسی پێناسە بکەرا."

'شناسنامەو کوردی چنی پێناسە مکریۆ؟'

چارچەل سەرنجش وست سەرو قوڵایی تاریخی سیاسەتەکا نکۆڵیکەردەی سەرو کوردی و ئاماژەش پانەی کەرد: "ڕاسیی نکۆڵیکەردەی گەلو کوردی سەڎ پەی دووەسەڎ ساڵاش خواینا. جە ئیسەنە بیەیش سەلەمیا، سەرجەنۆ بنیاڎ منریۆوە. کاتێ سەرجەنۆ بنیاڎ منریۆوە ئایا دلې دۊڵەتو کۆمارو تورکیاینە یاخود نەتەوەو دیموکراتیکی کوردینە چنی پێناسە مکریۆ؟ کورد چنی گوزارشت جە ۋێش بکەرۆ؟ جە چوارچێوەو کام یاسایانە با؟ سەبارەت پی مژارا پەنەوازا یاساکې بە دروسی قسێشا سەر بکریۆ و ئەوەفاڕیای یاسایی ڕووە بڎۆ."

ئۆزانە: ئێمە هەنگامەو نیازپاکیما نیا

تێکۆشین ئۆزانە کە یووە بې چا گەریلایا کە چەکەکەو ۋێش سۆچنا و دلېشەنە بەرد، سەبارەت بە مەراسیمەکەی قسێش کەردې و ئاماژەش پانەیە کەرڎ: "ئا هەستې کە جە ئەوەکۊشاکەیماوە دوورې نیەنې، چنی وەڵېکۊتەی ئەوەکۊشاکەیما وەڵې گنا. ئاژەی هەنووکەیی یاخوڎ ئا هەنگامې کە نریێنې، ئاژەش یاوا بە ئەوەکۊشایې تازەی، وەڵېوستەی ڕا و ڕێبازو ئەوەکۊشای و دۊڵەمەڼکەردەیشا. پا مەڵا مەتۆ، ۋەرو ئانەی قۆناغێوە تازێنە نە بریتییا جە تەمامکەردەی بڕې چێوا، نە ماناو دمایی ئاردەین بە ئەوەکۊشای. ۋەرو ئانەی جە حەقەتینەنە بەمەڵامەتوو ئەوەفاڕای هەستەکې ئێمەیچ فاڕیا، هەمیشە جە ناخمانە کوچې غەمباری شارمېوە بەڵام ۋەرو ئانەی ئێمە دەسما بە ڕێبازو ئەوەکۊشایۍ تازەی کەرڎەن، بڕیارداری و جۆش و خرۆش هەن. سەبارەت بە جوابدایۆ بانگەوازەکەو ڕابەرایەتی جۆشو خرۆشێوە هەن. حەرچڼې ئینەی ئەنجامبڎەیمې و قووڵش بکەرمېوە ئاڼنە دڵوەشې بیمې. ئێمە هەنگامەو نیازپاکیما نیا. کاتێ چەکەکێما دلېنەبەردې، ئەوەکۊشاکەیما نەمردنا. ئێمە هەنگامەو نیازپاکیما ئەرمانا. ئینە پەی وەڵێکۊتەی زەمینەی یاسایی ئەنتێگراسیۆنی دیموکراتیکی و دیموکراسیبیەیا. هەنگامېوە فرە ئەرێنییەنە. بڕیارداریی جە بوارەکا دیموکراتیککەردەی و ئازادکەردەی پڕۆسەی تازەینە نیشانە مڎۆ. هەنگامەو گوزارشکەردەین جە دڵسۆزیی پەی ڕابەرایەتی."

'پەی چارەسەری پرسو کوردی ئامادێنمې هەنگامەی دروسە بنیەیمې'

تێکۆشین ئۆزانە جە قسەکاشەنە ئی پەیامەشە ئەرەیاونا: "ئێمە ئاماڎێنمې چەکەکاما بنیەیمېرە. ئامادێنمې پەی چارەسەری پرسەکەی هەنگامەی دروسە بنیەیمې. ئاماڎێنمې پېوەرە ئەوەفاڕیای بەدیبارمې، چنی دیموکراسی تورکیای سەرجەنۆ بنیاڎبنیەیمې، بە سەرمەشقایەتی ژەنا دەس بە پرۆسێوە ئەوەفاڕیای دیموکراتیکی بکەرمې. مامەڵەو ئێمە پی جۊرەنە."

ئۆزانە جە ۋەرا ۋەربە شرۆڤەکەردەی بڕې کەس و لایەنانە کە ماچا ئی هەنگامې ڕا و ڕێبازو ئەوەکۊشای چەکڎاریی پەکەکەی بەرەو "تەسلیمبیەی" بەرۆ، پی جۆرە ناڕەزایش نیشانە دا: "پێناسەکەردەی ئینەی پېسە تەسلیمبیەی یان چێوی تەری هەڵوێسی دوور جە چارەسەرینې. پرسەکە، پەرسو چەکنیایرەو پەکەکەی نییا. پرسەکە، پرسو چارەسەریی پرسو کوردی بینیا بە ئازادییوەن. پرسو ئازادین جە تورکیا. پرسو ژەنا، ڕەنجدەرا و ئازدیوازان. مامەڵەو جبەرو ئی مژارا نە جە لایەنو پەکەکەیۆ و نە جە لایەنو گەلەکەیماوە مایې قبووڵکەردەی نییا. پەنەوازا مامەڵەی تایبەت بە چارەسەری بۆنە. ڕا ڕاسەکې ئینێنە. چارەسەری پرسو کوردی تەنیا بە ماناو چارەسەرکەردەی پرسو گەلو کوردی نمې؛ چارەسەرکەردەی پرسو خەڵکی، ڕەنجدەرا و ژەنا جە تورکیانە دیاری مکەرۆ. بەپاو ئینیشا هەنگامە منیۆ. پا مەڵامەتۆ ئینە پېسە دیموکراتیکبیەیێوە وەرفراوانی و پرسو ئازادبیەی پێناسە مکەرمې."

'ڕاو دیموکراتیزەبیەو تورکییای پېوەس بە نزیکایەتی پرسو کوردیوە'

تێکۆشین ئۆزانە جە دمادمایی قسەکاشەنە ئاماژەش پانەیە دا پرۆسەو چارەسەری تەنیا بە پېوەسبیەی بە دیموکراتیزەبیەی و و ئازادییوە پەرەمسانۆ و واتش: "جە مژارەکا پرسو کوردینە پێناسەکې پېسە نکۆڵیکەردەی یان 'تیرۆری' حیچ چارەسەریێوە بە دی نمارۆ. ئەزموونو ٥٠ ساڵا بەرش وستەن ئینە پی جۆرە نمەلۆڕاوە. ئارۆ سنووردارکەردەی چارەسەری جە چوارچێوەو چەکنیایرەو پەکەکەینە پڕۆسەکەی وەرتەسک مکەرۆوە، بەڵام ئانەی گرنگا چنی هەنگامە یاساییەکا جابەجێکەردەی ئەوەفاڕیای گلېرگەییا. جە مژارو پرسو کوردینە سنووردارکەردەی پېسە نکۆڵیکەردەی، دلېنەبەردەی یان 'تیرۆری' چارەسەری نمارۆ. قەناعەتم هەن کە گرڎ کەسې ئاگاڎارو ئینەیا. گرڎ کەسې چینەی مېیاوۆنە. گەلو کوردی چی مژارەنە هەستیارا و سیاسییا. جە حەقەتینەنە لایەنگرو چارەسەرییا. هەرپاسە ئا مەڕاسیمەی ئەنجامما دا ڕێبازێوە ئەوەکۊشاین. واتە جە بەشداری پڕۆسەو ئەوەفاڕیاینە ڕێبازێوە ئەوەکۊشاین. نیازپاکییەکە پېوەس بە دیموکراتیزەبیەین. هیواڎارێنمې پی جۊرە بەردەوام بۆ."