بە دیمەن

هۊرسەنگنایەکې ڕابەر ئاپۆی سەرو مڎرامانوو ١٤و تەممووزی

ماوەو ٤٣ ساڵا سەرو مڎرامانو ١٤و تەممووزیرە موېیەرۆنە. بەڵام بە ئیساتێچۆ ئی مڎرامانە ئانڼە گۊرە و ماناڎارا بیەن بە بنەماو ئەوەکۊشای ئازادیی گەلی. ئی مڎرامانە پېسە هێزی، ئارۆیچ زیڼەن.

هۊرسەنگنای ڕابەرئاپۆی پەی ١٤و تەممووزی

جە ١٤و تەممووزو ساڵۊو ١٩٨٢ێنە جە زینانو ئامەدی، جە ۋەرا ۋەرو سیاسەتەکا نکۆڵی و دلېنەبەردەی جونتا "دەسەو کودەتاچی"ـی فاشیستینە، بە سەرمەشقایەتی کەمال پیری و محمد خەیری دورموشی، گرووپێوە قارەمانۍ چالاکیی 'ڕۆچې مەردەی'یشا دەسپنەکەرڎ. مڎرامانەکەشا ڕۆ دماو ڕۊی گۊرە بی. جە ۋەرا ۋەرو سیاسەتەکا نکۆڵیکەردەی، دلېنەبەردەی و قڕکەردەی تا ئانەی جە زینانو ئامەدینە وەڵا بیۆ. قارەمانە نەمرەکې، بەش بە بەشو دلېنەشیەی بەڎەنیشا وست ڕووە. کەمال پیر، خەیری دوورمووش، عەکیف یڵماز و عەلی چیچەک تا دما نەفەس بەردەوامې بېنې و دماو وێشا نەریتو ئەوەکۊشایې گۆرەی و ژیۋایێوەشا جیا ئاست کە قوربانیش پەی مڎریۆ.

ڕابەر ئاپۆ کە هەمیشە ئاماژە بە دڵسۆزیی ۋێش مکەرۆ ئاستو گەشمەرڎا ١٤و تەممووزینە، پی جۆرە وسفو ئی مڎرامانە گۆرەیە مکەرۆ:

"١٤و تەممووزی یاڎ مارمېوە. ئارۆ گرووپێوە قارەمانو زینانەکا، جە ۋەرا ۋەرو دژمنێوەنە کە گەرەکش بې گرڎو هیواکا ئازادیی گەلی دلېنەبەرۆ، مڎرامانوو پەکەکەیشا جە کەسایەتیی ۋێشانە نیشانەدا. ئینە حەقەتینێوە حاشا هۊرنەگیرا."

ڕابەر ئاپۆ پی جۆرە ئی ڕووەدایا گێڵنۆوە کە جە زینانو ئامەدینە ڕووەشا دا:

"جە سەرەتاو ساڵۊو ١٩٨٠ینە جە ۋەرا ۋەرو ئا سیاسەتەینە کە گەرەکش بې گرڎ چێوې زیڼە دلېنە بەرا، دماو ئانەی گرڎ جۆرە مڎرامانێوە نیشانە مڎریۆ، بە بەکارئاوردەی و تاونایۆ جەسەو ۋێشا دمایین ڕۍ تاقیمکەراوە و قەرارو بەهێزتەرین چالاکی مڎا. بە درووشمۊو 'مڎرامان ژیۋاین' مەیانە وەڵې. ئینە بەتەمامی بۆ بە هیوا و بانگەوازی شکۆمەندانەو گەلی. 'ئێمە دەس جە هیوای، جە پارتەکەی ۋەرنمەیمې. ۋێما تاونمېوە و مکەرمې ژیۋای' ماچاوە. ئینە مڎرامانوو ستەم ۋنەکریایان جە نەورۆزەنە، ئینە قەرارو مڎرامانو ١٤و تەممووزین، ئینە فەرهادەکێنې کە ۋێشا کەرڎ شۆڵەچراوی، ڕێک پی جۆرەنە.

یاڎەوەرییەکې ئا مڎرامانەی کە مەزڵوم، خەیری و کەمال سەرمەشقیش مکەرا ، جارێوەتەر زیڼې بیێوە. ئاڎې بیې پا شۆڵەچراوې کە گەلی ڕۊشن مکەرۆوە. بیې بە هیواو ژیۋای، بیې بە ڕێبازو ژیۋای.

ئینسان متاوۊ چن پرسیارێوە جە بارەو مڎرامانوو ١٤و تەممووزیوە بکەرۆ؛ هەڤاڵ خەیری، کەمال و هەڤاڵا تەریچ، کاتێ قەرارو چالاکیی ڕۊچې مەردەیشا دا، چ ئامانجېشا بې؟ دژمن زۆرشا پەی ئارې تا ئانەی کە نکۆڵی جە بیەو ۋێشا، کوردایەتی، پارت و باوەڕدایشا بە پەکەکەی بکەرا. دژمن واچې: 'تاوەکو نکۆڵی جە بیەو ۋێتا نەکەردې، چەمێتا بە ژیۋای نمەگناوە.' کاتێ دژمن بە گرڎ جۊرې، بە گرڎ ئەشکەنجێوە گەرەکش بۍ ئینیشا سەرشارە سەپنۆ، ئاڎێچ پی جۆرە جوابو دژمنیشا داوە: 'مەردەی پەی ئێمە ژیۋاین، ئینە ژیۋای ئینسانی نییا، ژیۋایې لایەق بەگەلەکەیما نییا. نکۆڵیکەردەی جە پارتەکەیما قبووڵ نمەکەرمې. پی جۆرە قەرارشا دا و دەسشا بە چالاکیی ڕۊچې مەردەی کەرد. ١٤و تەممووزی بەڕاسی هەنگامېوە گۊرې عالە بې.

خەیریەکا، کەمالەکا خاس مشناسمێ. ئا هامڕێنێ کە گەرەکشانە گۆرەتەرین ئەوەکۆشای بکەرا. پراکتیکو شۆڕشگێڵی پەی ئاریشا خودو ژیواین. خەیری، کەسایەتیێ گۆرە بێ کە بەردەوام جە خەبات و بانگەشەو پارتی (پەکەکە)ینە بێ، گرڏ و کاتیش پەی ئینەی تەرخان کەردەبێ. کەمال، کەسایەتیێن کە سەرتاپاو وێش وستەبێ خزمەتو پارتەکەیش، بە گرڏ چێوێ وێشۆ بەردەوامیش بە هێڵە و ئەوەکۆشایش دا. هەڵای بێ مردای شێوازو ژیواو پارتەکەیش بەرێ ڕاوە.

ئا هەمڕێما کە وێشا جە هەلومەرجو زەحمەت و بێدەرفەتینە وەڵێ وستەبێ. شۆڕشگێڵ چنین مژیوۆ؟ ئارێ بە مڏرامان جە زینانو تەرسناکو ئامەدینە، وەرەنگارو گرڏ ئەشکەنجێوە بیێوە. دەقێوە ئی ساتەیە ئنە و ساڵێوە درێژ و وەڕسکەرا. پەی ئانەی نامێ پەکەکەی بە زینەی بازاوە و دلێ بڕێ مەرجێ گونجاوێنە کۆشش بکەرا. پی جۆرە ساڵەکا زینانو ئامەدی هورسەنگنونە.

جە تاریخەنە هیچ کەسێ ئنە و ئی هەڤاڵا ئێمە بێ دەرفەتی و سەختی ئەوەکۆشایشا نەبییەن. ئی هەڤاڵێ ئێمە دلێ بێ دەرفەتینە گۆرێ بیێنێ. ئانەی تاوانە ئەوەکۆشایش پنە بەرا ڕاوە تەنها روح و جەسەشا بییەن پۆکەی فرە زیرەکانە ئانەشا بەکار‌ ئارد. ئا یاگێ چنەش بێنێ، یاگێ فشار و ناڕەحەتی، دڕندەترین یاگێ ئەشکەنجەدای بێ. ئاخۆ سەرەڕاو ئانەیش گۆرەتەرین قارەمانێتیما نیشانە نەرا؟ ئاخۆ جە ساتێنە کە کەمترین متمانە و هیوا بێ، جە پڕۆسێوەنە کە پارتەکەما 'ها نەمەن، ها نزیکا جە نەمەنەی'، بە بەکارئاردە و تەمامو کەسایەتیشا، جە ڕزگارکەردە و پارتەکەی و تاریخینە نەبیێ خاوەن دەورێ گرنگ؟ مەگەر تا کۆتایی بڕوا و هیوا نەبێ؟ هەر چا زەمینەنە، مەگەر دووبارە جۆش، وابەستەیی بە ژیوایۆ جە ئاستێوە بەرزەنە نەبێ؟

مڏرامان و ١٤ـو تەممووزی تەنیا بە شۆڕشگێڵیێ کە سەرکۆتەی بەردەوام مارۆنە ئاراوە ڕووەمرۆ و جە کۆتاینە بە سەرکۆتە و ئاریشا ڕا لوێنەنە.

پەی ویر ئاردەیۆ بەهاکا مڏرامانێوە ئنە گۆرە چێش مەکریۆ؟ پەی ئانەی جارێوە تەر مانێوە بە مڏرامان و ١٤ـو تەممووزی بەخشۆنە، وەراوەرو سیاسەتەکا دلێنەبەردەی کە جە کەسایەتیی مڏرامان کەرا پەی پارتەکەی و گەلی پێشبینی کریێ، برەوش پنە دریا. ئانەی جە تاریکایی تاریخینە گەرەکشا بێ بناغەیپش بنیانە، ناسنامەو گەلێوە و ئا بەرخۆدێرییە بێ کە جە پەکەکەنە نمایش کریێ. پەنەوازا مانێوە پەی ئینەی بۆنە. ئینە حەقیقەت و گەلیا، حەقیقەتیش جەنگا.

ڕێکوزتە و شۆڕشگێڵا، ڕێکوزتێوەن کە پەرە بەوێش مرۆ، ڕێکوزتە و جۆشوخرۆشیا، ڕێکوزتە و قەرار داری گۆرەن."

٤٣ ساڵێن سەر و مڏرامان و گۆرە و ١٤ـو تەممووزیرە ویەرۆنە. بەڵام ئی مڏرامانە ئنە گۆرەن و مانادارا کە بییەن بنەماو ئەوەکۆشای ئازادیی گەلی. ئی مڏرامانە پێسە و هیزی، ئارۆیچ زینەن.