موراڎ قەرەیلان، ئەندامو کۆمیتەو ڕاوەبەری پارتو کرێکارا کوردەسانی (پەکەکە) ئاماژەش بە دەوری گۊرەو عەلی حەیدەر قەیتانی، یۆ جە ئەرەمەرزنەرا پەکەکەی جە پەرەپنەدای سیاسەتەکاو ڕابەر ئاپۆی کەرڎ و واتش: "قەد نەمەردەن و قەدیچ نمەمرۆ؛ پېسە سەرمەشقۍ شۆڕشی بەردەوام ڕانیشاندەر و کەسایەتیێوە ئێژاو گەلو کوردی ژیۋۍ. هامکات بە بێ مەرام خزمەت بە گەلو کوردی کەرۍ، بە ژیۋای شۆڕشگێڵنانەو ٥٠ ساڵەو ۋێش ئا حەقەتینەشە ئاشکرا کەرڎ." موراڎ قەرەیلان سەرو یۆ جە سەرمەشقا و ئەرەمەرزنەرا پەکەکەی کە نزیکەو ٤٠ ساڵا پێوەرە هەمڕۍ بیێنۍ قسێش کەردێنۍ و بەشی دووەمو ئی گفتوگۆیە ئینەن:

متاودۍ باسو ئا ماوەیە بکەردۍ کە گەشمەرڎە عەلی حەیدەر قەیتان جە فەرماندەیی گرڎیی سوپاو ئازادو گەلو کوردەسانی(ئارگەکە)نە بەشدار بۍ، بکەردۍ؟

هەڤاڵ فوئاد کاتێ کە پەی فەرماندەیی (ئارگەکە) هورچنریا، کێشەی گۆرەش بی. جا ماوەنە، هەرەشێ فرێ بێنێ. ئاڏ پێسەو دەستوەردانێوە ڕابەرایەتی ئاما و وەرپرسیارێتیش جە ئەستۆ گێرت. حەر چنە ئەزموونو سەروازی هەڤاڵ فوادی فرە نەبێ، بەڵام قووڵایی ئایدیۆلۆژیای و ئەزموونو ڕێکوزیای و پێگێوە دڵنیاکەر بێ. گرڏ و فەرماندەکێ متمانەشا پنەش بێ. پی جۆرە هەرمانەش کەردێنە و جە وەڵتەرت خاستەر بێ.

پێسە مزاندێ، فەرماندەیی ئارگەکەی ئەرکو ڕێکوزتەیش گرڏیش بێ. پێسە بزانو جە دمای مانگە و کانوونو یوەمی ساڵە و١٩٩٥نە دماو ماوێوە فرەت گلێرۆبییە و کۆمیتەو مییانو پەکەکەی جە دۆڵو شیڤی جە زاپەنە لواڕاوە، ئینە گلێرۆبیێوە گرنگ بێ و چنین پەرسێ تاوتوێ کریێ جیاوازی پەی لواییەکا بێ. هەڤاڵ فواد بە ئەزموون و سەبرێوە فرە تا دمای پەی یاوای بە ئەنجامی هەوڵو گلیرۆبییەکەیش دا. چێگەنە، بە ئەزموونی ڕێکوزیای دەورێ فرە گرنگش گێڵنا. لواپەی جیاوازیش بێ. جە ئەنجامەنە هورسەنگنێوە سیاسی، فەلسەفی و ڕێکوزیای پێشکەشش کەرد و دەورش نیشانەدا. دماو ئا گلێرۆبییەی، شەمۆ پێسە و یاگەگیرو فەرماندەیی ئارگەکەی دەستنیشان کریا. ئا زمسانە پی جۆرە ویەرد. جە مانگە و ئایاری١٩٩٦نە یوەم گلێرۆبییە و ئەنجومەنو سەربازی ئەنجامدریا و دماو ئا گلێرۆبییەی ئەرەمەزنارەی تازە کریا، وەرپرسیارێتی هەڤاڵ فوادی پێسەو وێش مەنۆ و شەمۆ جیاتی من گیانرئا پەی بۆتانی من جە جیاتی (شامو) دەستنیشان کریانی. چنی هەڤاڵ فوادی پەی ماوەو ٣-٤ مانگا پێوەرە هەرمانەما کەردە.

پەی ئاڏی سیاسەتو پارتی پێسە و بنەمێوە بێ

چا ماوەنە گلێرۆبیێوەما سەر و پێکئامایەکا قەرارگای ئەنجامدا. دیدارێوەما چنی هەڤاڵ ڕەزای ئەنجامدا. چا دیدارانە زاناما کە شەمۆ چا زمسانەنە زەرەرێ فرەش یاونان. واتا ویناما فرە شیوازی جیاوازش بەکارئاردەن پەی هورشێونایۆ و پێکئامایەکا، پەیما بەر کەوت کە پەروەردە و ئامادەکارییەکێ قەرارگای فرە وەڵکەوتێ نەبێنێ. چا کاتەنە ویر چانەیە کەرمێنمێوە کە چێش کەرمێنە. ئینە چێر و وەرپرسیارێتی هەڤاڵ فوادینە ڕووەشدا. لوایمێ چنی فوئادی باسما کەرد. ئەرەیاوناما کە ئی ڕووەدێ جە زمسانەنە ڕووەشادێنە. واتە هەڤاڵ فواد قەد شۆنە و بەرژوەندی شەخسیرە نەگێڵێ و واتش: "ڕاسا، پاسەن". چن نموونێوەما ئاردێوە و ئایش قەناعەتش پنەکریا. واتش: "مادام ئی کەسە کاتێ ملۆنە ناوچەو بۆتانی درێژە پی هەرمانا مڏۆ، هەرێمو بۆتانی تەسفیە مکەرۆ. مشۆم راگیریش چنە کریۆنە." 'ویرما چانەیە کەردۆ کە چنین ڕاگیریش چنە کەرمێنە. با جۆرەی کە دەستبەکاربییەیما جە لایەنو ڕابەرایەتیۆ کریان، واتما با چنی ڕابەرایەتی باسش بکەرمی، ئێمەچ پاسەما کەرد. ڕابەرایەتی کەمێ ڕەخنەش گێرت، بەڵام چا ماوەنە هیچ ڕووەش نەڏا. دماتەر ڕابەرایەتی چنی ئا هەڤاڵا کە جە قەرارگاکانە لوێ بێنێ پەی لا و ڕابەرایەتی دیدارش ئەنجامدا. ئینەیچ بی بە مەڵامەتو ئەوەکۆڵییای سەرو ئا کێشاوە. دماتەر شەمۆ جە بۆتانەنە گێڵاوە و باڵبەسکریا.

سەرەڕاو ئانەی ئەوەکۆڵییای گرڏی دەسش پنەکەردەبێ، هەمڕا فوئادیش بە شێوێوە ئۆتۆماتیک لوا دلێ ئەوەکۆڵییاکەی. چونکە ئاڏش چا کاتەنە چاکە بێ، بەڵام دەسش چی بابەتانە نەبێ. واتەبێش: "گرڏ چێوێم پەی ئاڏی جیا ئاست، جدیی نەبێنا. ئەزموونش بێ بەڵام زەرەرش یاونا، متمانەکەردەی پنەش خەڵەت بێ." ئاماژەش پانەیش کەرد "وێش داواو ئەوەکۆڵییایش کەردەن و وێش سەرمەشقایەتی پرۆسەکەیش کەردەن". واتە بە هیچ شێوێوە نیگەرانی شەخسیش نەبێ چونکە متمانەش بە وێش بێ. وەڵتەر ڕەخنەش ونە گیریابێ، پڕێنە نەبێ. ئی دۆخە کاتو ئا گلێرۆبییانە بەرکەوت. هەرپاسە جە گلێرۆبییە و ئەنجومەنەکەینە ڕەخنەش ونە گیریا. هەڤاڵ (فواد)یش ڕەخنەش گێرد. پەی وێس ڕاوەبەرو گلێرۆبییەکەیش کەردەبێ. واتش: "هەرچنە پەنەواز بۆنە با ئەنجام دریۆنە." بەڕاسی ئاڏ هەڤاڵێوە بێ کە وێش پەی بەرژوەندی جمیەرەکەی بە بێ هیچ دوودڵییێ فیدای کەرێ.

کاتێک هەستش پانەیە کەرد کە کەم و کوڕی بییەیش هەن، ڕەخنەدای وێس داوە و واتش: "خەڵەتم کەرد گرڏ چێوێم پنە سپارد. پۆکەی زەرەر ڕووەشدا و ئینەیچ زەرەرێ فرەش بە حیزبی یاونا." هەڤاڵ فوئاد هیچ کێشێوەش نەبێ جە ڕەخنەدای وێش یان کەموکۆڕییەکاش. جە گرڏ و ئاستەکا ڕێکخراوەکەینە ئەرکەکێش وستێ ئەستۆ بەڵام قەد ویرش جە بەرژوەندی کەسی نەبێ. پەی ئاڏی گرنگ نەبێ کە دەسوەشیش چنە کریۆنە یان نا. پەی هەڤاڵ فوادی وەرپرسیارێتی شۆڕشگێڵی و جابەجێ کەردە و سیاسەتو ڕابەرایەتی و سەرکەوتەی گرنگ بێ. ئانە پەی ئاڏی گرنگترین چێو بێ.

دلێ هەپەگەینە جە لایەنو ڕاوەبەردە و هێڵە و ڕابەرایەتیۆ دەورێوە زەریفو ڕابەری وینۍ؟

هەڤاڵ فوئاد واچێ "چن حەقیقەتو ڕابەرایەتی یاومێنە هەڤاڵێ جوان، هێزو جەنگی، جەنگاوەرێ و فەرماندەکێ ئنە وینمێش بانە بە جەنگاوەرێ و سەرێ گنانە."واچێ "ئەر ئینسان ڕابەرایەتی بە هێزەکا پاراستنی یاوۆنە، ئانە سەرکەوتەی بە دی مێ. زوو یا دێر بە دی مێ. ئەر جەنگاوەرێ و فەرماندەکێما بانە خاوەن ڕۆحی ئاپۆیی بێگومان سەرێ گنانە و ئەنجام گێرانە'. بڕوا پینەی مارانە. وەرو ئینەیچ بە هێزەکا هەپەگەی و جەنگاوەرا پەیوەندیدار بێ، پەروەردەش کەرێ، سوعبەت کەرێ، دلێ ئاڏشانە ژیوێ. ئی ئەوەکۆشایە بە ئیشقێوە گۆرە کەرێ. جە گرڏ هەلومەرجێوەنە چنی هەڤاڵا سەرقاڵ بێ، وانە واچێوە و گفتوگۆ کەرێ. وەرو ئانەی واچێ 'هەڤاڵێ ژەنێ و جوانێ ئی وڵاتەیە دروس و پاکێنێ، ئەر بە فکرو ڕابەر ئاپۆی قوڵێ باوە حرە یۆ چایشا بۆنە عەگیدێوە، گۆرێ بانە. عەگیدبییە و ئاپۆی بییەی، جە ڕاو پارتیۆ بۆنە. سەربازبییەی پی جۆرە بە دی مێ'. باسو سەروازبیێوە پڕۆفیشناڵی کەرێنا، فرە پشتگیری ئینەی کەرێ. واچێ 'پارتی بییەی و پڕۆفیشناڵبییەی پی جۆرەنە. جە بناغەنە ئەر قوڵبییەیۆ و ئایدۆلۆژیا بۆنە، سەروازی بییەی پی جۆرە بە دی مێ، سەروازی بییەی پڕۆفیشناڵی پی جۆرە سەرگنۆنە'.

ڕێباز و هەرمانەکێش فرە کاریگەرێ بێنێ

پەیوەندی هەڤاڵ فوئادی بە هێزو سەروازییۆ، پەروەردە کەردەی و کئشتەیش پەی سەر و هێڵە و ئاپۆیی پێسە و سەرچەمەو سەرکەوتەی وینریێ. حەر پۆکەی ئینەیە فرە بە دڵوازی کەرێ. بە ڕاسی ئوسڵوب، ڕێبازەکێش ئینێ وەر و چەماوە. واتە کاریگەری جە هەڤاڵا کەرێ. پەی هەڤاڵا فرە یاگێ سەرنجی بێ، ڕێبازەکێ ئاڏی فرە کاریگەری جە هەڤاڵا کەرێ، جە خوڵقناو هێڵە و ڕابەر ئاپۆینە ئی ڕێباز و هەرمانێ هەڤاڵ فوئادی فرە کاریگەرێ بێنێ. تاوۆنە ئینەی واچو؛ بەینو ٩-١٠ ساڵەیبدماینە دلێ گلێرگەی جەنگاوەرینە و هەپەگەینە ڕۆحێوە جەنگاوەری و فیدای گۆرە هەن. جە خوڵقناو ئی ڕۆحەینە هەرمانە ئایدۆلۆژییەکێ فرە گرنگێنێ. یۆ چا هەرمانە ئایدۆلۆژیێ ڕاوەبەردە و هەڤاڵ فوئادی بێ. هەرپاسە پەی هەڤاڵا ژیوێ. ئی پارتە چنین دەسش پنەکەرد، ئا هەڤاڵە دەسش پنەکەردەبێ. ئاڏ و سەرۆک دەسشا پنەکەردەبێ. کاتێ ئینەی ئاشکرا کەرێ، فرە سەرنجو هەڤاڵا کێشێ و فرە ئەنجام گیربێ. جە وەڵێ وستەو هێڵە و ڕابەر ئاپۆینە دەورو ئاڏی فرە گۆرەبێ. پێسە و چامو ڕابەر ئاپۆی پاسە بێ. وەرو ئینەی تایبەتمەنیشا ڕەنج و هەرمانەکێش گۆرێ بێنێ.

بەشداری گلیرۆبییە و کۆنسەو سەروازی هەپەگەیچ بی. ئی بەشدار بییەیە سەر و فەرماندەی و شێواز و جەنگ و هەپەگەی چ کاریگەریێش وەش کەرد؟

کاریگەری هەڤاڵ فوئادی سەرو گرڏ و کادرا پارتەکەی و کادرا هەپەگەی بێ. هەم سەرو فەرماندەکا و هەم سەرو جوانا گرنگ بێ و کاریگەریێ با جۆرەش بێ. وەرو ئینەیچ پێسە و بڕیارگەی گەرەژما بێ هەڤاڵ فوئاد بەشداری گرڏ و گلێرۆبییەکا بۆنە. بڕێ جارێ دوور بێ، نەتاوێ بەشداری گرڏ و گلێرۆبییەکا بۆنە، بەڵام ئانری تاوێش بەشدارێ کەرێ ئەر دەرفەتش پەی وەش بیێ، وێش گەرەکش بێ بەشداری کەرۆ. بڕێ جارێ نەتاوێ بەشداری کەرۆ جە مێدانێ تەرەنە ئەرکێوە جیاوازتەرش بێ، ڕەخنەدای وێش کەرێ. جە ساڵەکا دماینە دلێ کۆنسەو سەرۆکایەتی گرڏینە یاگێ گێرێ و بە گرڏی خاوەن وەرپرسیارێتی بێ. پەی ئینەیچ بەشداری بڕێ گلێرۆبیێ و پلانسازی بێ.

پێسەو نوێنەرو ڕابەرایەتی بێ

جە گلێرۆبییەکانە سەرەتا گۆش گێرێ و ڕا نیشانە دێ. پەی ئانەی بە وردبییەیۆ قوڵ ڕا نیشانە دۆنە. هەرپاسە پەی لوا و چبەری ڕێکوزتەیش بیێ ئاڏشا سەرڕاس کەرێوە. ئی پەی لوایشە بە زوانێوە ڕێزدار بەربڕێ و هەوڵ دێ چنەش یاوۆنە. جە کاتو گلێرۆبییە و ئەنجوومەنو سەروازی هەرگیز وێش نە کەرێ بە ناوەند. هەمیشە تەماشە و پلاتفۆرمەکەی کەرێ و قوڵ قسێ کەرێ، بەڵام تاوێ بە درێژی قسێ بکەرۆ، بەڵام نەکەرێ. گەرەکش بێ هەڤاڵانە قسێ بکەرۆ. بە شێوێ کوڵو جەوهەری قسێ کەری. باسو نزیکایەتی بنیاد نییا و پارت و ڕابەرایەتی کەرێ. جە گلێرۆبییەکانە زیاتەر سەرو بنەماو تیۆرییەکا گفتوگۆ کەرێ. بە قسێ چنین 'ئی هەڤاڵە گوزارشت چینەیە کەرێ، ئینە بە ماناو ئانەی مێ' ئینیشا ڕۆشن کەرێوە. چی بابەتەنە دەورێ گرنگ گێڵنێ، گلێرۆبییەکە دمایش مێ و گفتوگۆی قوڵتەر کەرێ. جە وەڵ وستە و بنیادنیا و پارتەکەینە دلێ هێزەکامانە،دەورێ خاس گێڵنێ پەی نموونەی من، یان فرە و هەڤاڵا کە جە مێڏانە سەروازییەکا؛ە مەنیمێ، چوارچێوێوە سەروازیما دیاری کەرد و ئاڏش بەهێزتەرش کەرد. بە بەهێزکەردە و بناغەو ڕێکوزتە و ئایدۆلۆژی بەشدار بییە و وێش نیشانە دێ. پەی لوایەکێ وێش واوەی نەکەرێوە، بەڵام واچێ 'ئی هەڤاڵە، ئی چێوەش وەڵاکەردۆ، ئینەی گرنگ وینونە و قبوڵش مکەرو.' واچێ لایەنی فەلسەفی، ئایدۆلۆژی و ڕێكوزتەی ئینەن و مشۆم جە پراکتیکەنە جابەجێ کریۆنە. حەر پۆکەی جە گلێرۆبییەکانە کاتێ هەڤاڵێ جە دیوانەکانە یاگێ گێرێنێ، ئاسودە نزیکێ بێنێوە. ئاڏشا نەوزێ لێوە و هەرپاسە بنەماش گێرتێ. ئەر ڕەخنەشا سەرۆ بیێ ئاڏش بەرش بڕێ. خاوەن ئوسڵێوە تایبەت بێ. چی بابەتانە فرە هامکارێما بێنێ. جە هورسەنگنایەکا هەمڕا فوئادی یاوێنمێنە و گلێرۆبییەی چنی ئینا هێڵەنە. جە بوارو سەروازینە دیدگاکا ڕابەرایەتی بەربڕێ. چاکە پێسە و نوێنەرو ڕابەرایەتی بێ. پێسە و چەمدێرێ نەبێ. پەی ئینەیچ چێوێ واتێوە تایبەتش نەبێ. وێش کەرێ بە پارچێوە چا پێکئامایا. فکرو گرڏ و هەڤاڵا گێرێ وەرچەم. هەمڕا فوئاد ئا لایەنە کەمەی مەنەبێش تەمامش کەرێ. پەی نمونەی کاتێ پلانسازی هەپەگەی کریێ ئەرەپڕغ، پاڵپشتیش کەرێ و بە هێزش کەرێ. واچێ 'مشۆم ئینەی سەر وزمێنە، مشۆم ئینەی ئەنجام دەیمێ'. جە گلێرۆبییەکانە دەور گێڵنێ.

فرە زانا بێ، ئەر سەرۆ پی زانابییەیە نزیک بیێ، ڕەنگە کاریگەرییێ چی جۆرەش وەش نەکەردێ . هەمڕا فوئاد هەرگیز جە سەری نزیک نەبێوە. هەمیشە پاڵپەشتی دەوربەری کەرێ و حەقیقەت پی جۆرە بەرز کەرێوە. جە هێڵە و ڕابەرایەتینە، جە پلانسازی و ڕاپیمای سەروازینە جە قەرارداینە دەور گێڵنێ. چی لایەنۆ هەڤاڵ فوئاد جەنگاوەرێوە سەردەمی دیار بێ. بە تایبەتی جە گفتوگۆکانە سەر و گەشە کەردە و هاندای گەریلاو سەردەمی، وەڵکەوتە و جەنگو گەریلاو پسپۆری، بابەتو یەپەشەی، جە فاڕییاینە بێگومان سەرکەوتەی چنین بە دەس بێنە و هەوڵدایێ قوڵی جەوهەری گۆرە کەرێ.