٤٣ەمین ساڵوەگەڕو مانگێرتەی ١٤و تەمووزو ١٩٨٢ کە جە لایەنو زینانیا پەکەکەیۆ پېسە ناڕەزایی نیشاندای دژو ئەشکەنجەی و دڕندەییەکا ڕژێمو سەروازی کودەتاو ١٢و ئەیلولی دەسش پنەکەرڎ.

ئا مانگێرتەی جە واردەی کە بی بە مەڵامەتو گەشمەرڎە بیەو محەمەد خەیری دورموشی، کەمال پیر، عاکیف یڵمازی و عەلی چیچەکی، نەک تەنیا جە زینانەنە بەڵکم جە جبەریچ کاریگەریێوە گۊرەش چنەکۊتۆ. ئی چالاکییە گۊرە بە یۆ جە خاڵە بنەڕەتیەکا ئەوەکۊشای ئازادی و ڕۆحو مڎرامانی و متمانە بە وۍ بیەی جە گلېرگەو کوردینە منریۆرە.

فواد کاڤ، نوویسەر و یۆ جە قارەمانا مانگېرتەی ١٤و تەمووزی، ڕووەدای و کاریگەرییەکا ئا ڕووا پەی ئاژانسوو هەواڵو فوراتی (ANF)ی گێڵنۆوە.

'ئامانجو کودەتای سەروازی ١٢و ئەیلولی پەکەکە بې'

فواد کاڤ ئاماژەش پانەی دا کە ئامانجو کودەتا سەروازییەکەو ١٢و ئەیلولو ١٩٨٢ دلېنەبەردەی پەکەکەی بې و واتش: "بەپاو پلانەکاشا نیازشا بې پەکەکەی دلېنەبەرا، چا کاتەنە ڕابەرایەتی و کادرە سەرمەشقەکې جمېیەرەکەی بەرەو ۋەرکۊتوو مېیامینی کیشیێبێنێوە، بەشێوە جە کادرەکایچ گیریێبێنې، ۋەرپەرسا ناوچەکەی چانیشا مەزڵوم دۆغان، خەیری دۆرموش و کەمال پیر، زینانو ئامەدینە بێنې. دژمن ئینەی پېسە ناوچێوە سەرەکی هۊرچنیەبې، دەسشا بە جابەجێ کەردەی پلانێوە قورسەو ئەشکەنجەدای و قڕکەردەی کەردەبې.

کاڤ ئەرەیاۋناش کە مەزڵوم دۆغان دژو ئەشکەنجە و تنوتێژییەکا زینانی ۋێش فیدا کەرڎ؛ فەرهاد کورتای، ئەشرەف ئانیک، مەحمود زەنگین و نەجمی ئۆنەر بە ئېرداو بەڎەنو وێشا ۋەرا ۋەر پی دڕندەییە چالاکیشا کەرڎ، بەڵام سەرەڕاو ئینیشا گرڎی سەرکوتکەردەی و دڕندییەکې بەردەوامې بێنې.

کاڤ، پی جۊرە باسش جە قەرار و پرۆسەو مانگێرتەی جە واردەو ١٤و تەمووزو١٩٨٢ کەرڎ:

"سەرەڕاو ئا هەنگاما ئەشکەنجەدای بەردەوام بې، پا مەڵامەتۆ پەنەواز بې چالاکیێوە تازە بکریۆ، ئی چالاکییە ئەشیې فراوانتەر و درێژخایەنتەر بیې، تەنیا چالاکیێوە پا جۊرە تاوې چ جە دکې و چ جبەرۆ کاریگەری نیشانە بڎۆ و هەوڵەکاشا مردنۆ، پۊکەی قەرارو دەسپنەکەردەی مانگېرتەی جە واردەی دریا.

سەرمەشقې ئی چالاکیەیچە کەمال پیر و محەمەد خەیری دۆرموش بېنې. ئەەرەیاوناو ئی قەراریە جە تەلارەو دادگاینە دریا. جە حەقەتینەنە قەراربۍ مانگېرتەی جە واردەی زووتەر دەس پنەبکەرۆ، بەڵام لوجنەو دادگای مافو قسەکەردەی بە محەمەد خەیری دۆرموشی نەڎې، پەی ماوەو ٣-٤ مانگا دماوزیا. ئەر مافو قسەکەردەی دریابیې، ڕەنگاتی جە مانگۊو ئاداری یان نیسانینە چالاکییەکە دەسش پنەکەردەبیۍ، بەڵام دماتەر کە مافو قسەکەردەیش دریا پەنە قەرارەکەش جە تەلارەو دادگاینە ئەرەیاۋنا."

'وتارەکې خەیری دورموشی تاریخیە بې'

فواد کاڤ بەئاماژەدای پانەی کە وتارەکې محەمەد خەیری دورموشی پېسە مانیفێستێوە بې، واتش:

خەیری دورموش ئا ڕووە پەی لوجنەو دادگای ئینەش وات: "ئێمە پەکەکەنمې؛ ئێمە کادرې و سەرمەشقې ئی جمېیەرەینمې، داواکاریی ئێمە سەربەخۆیی کوردەسانی و ئازادی گەلەکەیمانە، ئێمە گەرەکمانە جە کوردەسانەنە سۆسیالیزم بنیاڎ بنیەیمې، پەکەکە پەی ئینەی ئەرەمەرزیان، میتۆد و ستراتیجو ئەوەکۊشایچ سەرو ئا بنەمایې نریانەرە، ئێمەیچ سەرو ئا بنەمایې ۋێما بەڕێکوستەی کەردەن.

پۊکەی نمەتاودې چێنە دادگاییما بکەردې. چونکی شمە دۊڵەتێوە ئەرەگیرێندې. شمە کوردەسانتا ئەرەگیرکەردەن، زوان و کولتوورو ئێمەتا قەڎەغە کەردەن. ئێمە گەرەکمانە دۊڵەتو تورکیای جە کوردەسانەنە بلۊنە جبەر. ئێمە چې گەرەکمانە جە ڕوو سیاسییوە ۋەرگیری جە ۋێما بکەرمې، بەڵام شمە ئی مافەتا جە ئێمە هۊرگێرتەن؛ شمە بە شێوێوە سیستماتیک ئێمە عەزیەت مکەردې.

جە ۋەرا ۋەرو ئینەینە مەزڵوم دۆغان، فەرهاد کورتای، نەجمێ ئۆنەر، مەحمود زەنگین و ئەشرەف ئانیک پەی مردنای ئی عەزیەت کەردەیە، ئېرشا ۋەردانە بەڎەنو ۋێشا. بەڵام عەزیەت کەردەی هەر بەردەواما. پەی ڕووبەڕووبیەیۆ ۋەرا ۋەر پی گرڎو هەوڵاتا، من جە ئارۆوە دەس بە مانگېرتەی جە واردەی مکەرو." پی قسا دەسش بە مانگېرتەی جە واردەی کەرڎ.

لوجنەو دادگای داواشا کەرڎ 'خەیری پەلە مەکە. ئێمە کێشەکاتا چارەسەر مکەرمې و مافو وەرگریکەردەیتا پنە مڎەیمې '، بەڵام خەیری دورموش واتش: "شمە دروې مکەردې، فرەو وەختی چې قەولتا دان بەڵام جابەجێتا نەکەردەن. پۊکەی حیچ یاگې متمانەی نیەندې."

دماتەر کەمال پیر، عەلی چیچەک و جەمێوە جە هەڤاڵا تەریچ مانگېرتەیشا ئەرەیاۋنا. کاتێ وێرەگا ئامێوە پەی زینانی ئێمەیچ ئاگاڎارۍ بڕیارەکا بیەیمې. بەڵام ئە شش هەڤاڵەشا ئیتر ناردێوە پەی لاو ئێمە، بەردێشا پەی شۊنێوەتەری.

من چا کاتەنە جە دادگانە نەبێنا، عاکیف یڵمازیچ دادگانە نەبې. ڕۆی دووەم دووې کەسې تەرێچ بەشداریشا جە مانگێرتەکەینە کەرد. ڕۆی دماینیچ کەسێوەتەریچ مانگێرتەیش دەسپنەکەرڎ. دماتەر یۆ بە یۆ فرێوە جە هەڤاڵا پېوەسې بیې بە مانگێرتەکەیۆ. جە ماوێوە کەمەنە ژمارەو مانگېرتا یاوا ٢٠-٣٠کەسی."

'هەڤاڵا جە قەرارەکەیشا پەشیمانې نەبیێوە'

فواد کاڤ، جە بەردەوامی قسەکاشەنە ئەرەیاۋناش کە مڎرامانو مانگېرتەی جە واردەی هامکات بې چنی مانگەکا هامنی و چا ماوەنە ئەزیەت کەردەی هەر بەردەوام بې و واتش:"ماوەو مانگێرتەی جە واردەی بەجۆش بې، ئاوی بە مانگێرتەکا نەڎێنې، چا ئاژەیچەنە عەزیەت کەردەی سەرەمڕە بەردەوام بې، حەتا ٥٠ ڕوې حیچ ۋەرپەرسێوە ناما و نەپەرساشا 'چێشتا گەرەکا، چی مانیتا گێرتێنە؟ تەنانەت حیچ گرنگیێوەشا پنە نەڎا.

هەرپاسە دماو ٥٠ ڕوا، ئاژەکە خراپتەر بی، چنی نزیکبیەیۆ تەرسەو مەردەی، ۋەرپرسەکې دەسشا بە ئامای کەرڎ، محەمەد خەیری دورموش، عاکیف یڵماز، عەلی چیچەک، کەمال پیر و بڕې هەڤاڵې تەرێشا بەردې خەسەخانە. هەوڵشا دا قەناعەتشا پنە بکەرا و گەرەکشا بې دەسوەردای پزیشکی بکەرا، ئامانجشا ئانە بې ڕا گێرا جە گەشمەرڎەبیەو هەڤاڵا.

بەڵام سەرەڕاو ئینیشا گرڎی هەڤاڵەکې بەردەوامې بیې. کەمال پیر جە ٥٧ـەمین ڕۊنە گەشمەرڎە بی. دماتەر محەمەد خەیری دورموش، دماتەر عاکیف یڵماز و عەلی چیچەکیچ گەشمەرڎې بیې."

فواد کاڤ ئەرەیاۋناش، دماو گەشمەرڎەبیەو ئی هەڤاڵا، ئیدارەو زینانی چنی زینانییەکا قسێش کەردې و داواکارییەکێشا پېسە مردنای عەزیەت کەردەی و مافو وەرگریکەردەی قبوڵکەردې.

'گەشمەرڎې ١٤و تەمموزی دەورێوە گۊرەشا جە پێشئامایەکا ئارۊینە هەن'

فواد کاڤ بەئاماژەدای پانەی کە کاریگەری مڎرامانو ١٤و تەمووزی تەنیا جە زینانەکانە سنووردار نەبې، بەڵکم کاریگەریش سەرو پێشئامایەکا جبەریچ بې و واتش:

"دماو گەشمەرڎە بیەو هەڤاڵا خەیری و کەمالی، ڕابەر ئاپۆ جە ۋەرکۊتوو مېیامینینە گلېرۊبیەیې نائاسایش بینا، چا گلېرۊبیەنە ئەرەیاۋناش: "ئینە پەیامێوەن و مەشۊم ئەنجامش چنە هۆرگێرمې. ئەنجامەکەیچ هەڵمەتۊو ١٥و ئابی بۍ، سەرو ئی بنەمایې گێڵێوە پەی کوردەسانی و ئەوەکۊشای چەکڎاریشا دەس پنەکەرڎ.

هەرپاسە ئەی کاریگەرییە تەنیا جە گەریلا و کادرا پەکەکەینە سنووردار نەمەنۆ، بەڵکم کاریگەریش سەرو گلېرگەیچ نیارە. بە تایبەتی کاریگەریی گۊرەش سەرو جوانا بې. ڕەنگە جە ساڵەکا سەرەتاینە ئی کاریگەرییە یەکسەر ۋێش نیشانە نەڎا بۆ، بەڵام هۊشیاریێوە دەسش پنەکەرڎ. جە ساڵەکا ١٩٩٠ینە هۆشیاریێوە جددی دلې جوانا زانکۆینە دەسش پنەکەرڎ و ڕووەشا کەرڎە کەشەکا کوردەسانی. بێگومان ئینە وەرە وەرەی گلێرگەنە وەڵا بیۆ.

ئەر ئەوەکۊشای ئازادیی کوردی یاوان بە ئارۆ، ئەر بەهەزاران گەریلې سەرمەشقایەتی ئی جەنگەیشا کەرڎ، ئەر کورد جە گرڎو دنیێنە وەرگیری جە شناسنامەو ۋێشا مکەرا و باسو ئازادی مکەرا، ئانە بێ گومان گرڎ جە گەشمەرڎا مانگېرتەی ١٤و تەمووزیوە هێزو ۋێش بەدەس ئارڎەن و هەرپاسە ئارۆ جە پێکئاوردەی چارەسەرینە جە ئیمرالی بەشدارێنې.

دورگەو ئیمرالی ئارۆ بیەن بە ئەکادیمیێوە. ڕابەر ئاپو ئیمرالیش جە زینانێوە فاڕان پەی ئاکادیمیێوە ئایدیۆلۆژی و چارەسەری. بێ گومان ئینە جە سەیەو هەوڵو ڕابەر ئاپوی و قارەمانا ١٤و تەمووزی و گەشمەرڎا تەریمانە ئامان ئاراوە."