ئەندامو کۆمیتەو ڕاوەبەری پەکەکەی موراڎ قەرەیلان بانگەوازش پەی بەشداربیەی جە مەراسیمەکا نەورۆزینە کەرد و واتش، "کریۆ نەورۆزو ٢٠٢٥ بۆ بە سەرەتێوە تازە پەی ئازاڎیی ڕابەر ئاپۆی و چارەسەری پرسو کوردی."
ئەندامو کۆمیتەو ڕاوەبەری پەکەکەی موراڎ قەرەیلان بەشداریش جە بەرنامێوە تایبەتی ستێرک تیڤیینە کەرڎو چنەشەنە وەڵێکۊتەی و گەشەئەسایەکۍ دماو بانگەوازییە تاریخیەکەو ٢٧و شوباتو ڕابەر ئاپۆیش هۊرسەنگنۍ.
چەمپنەکۊتەیەکەو موراڎ قەرەیلانی پی جۊرەنە:
*ئینایمۍ سەرەتاو پرۆسەو نەورۆزینە. مەراسیمەکۍ نەورۆزی بە هوتافەو 'ڕابەرایەتی ئازاد، گلېرگەی دیموکراتیک' بە جۆشو خرۆشۆ پێشوازیشا ۋنەمکریۆ. پی بۆنۆ گەرەکتانە چێش واچدۍ ؟
سەرەتا سڵام جە گرڎو گەلوو کوردی مکەر و نەورۆزشا پیرۆز مکەرو. وەڵۍ ئانەینە جوابو پرسیارەکێتا بڎەوە گەرەکما ئانەی واچو؛ کۆچی دماینو ئەڎا ساکینە ئاراتێما ئەژنی. خەمبارێش کەردیمۍ. جە نزیکۆ ئەڎا ساکینەی ئشناسێنا. ئەڎێوە نموونەییە بۍ. گرڎو ژیوایش جە ڕەنج و فیداکاریینە بەرد سەر و تا دما نەفەس بەردەوامە بۍ. ئەڎا ساکینە ئەڎاو گردیما بۍ. بەڕاسی کۆچ کەردەیش خەمبارێش کەردیمۍ. سەرساغی ۋێما پەی گرڎو بنەیانەکەیش، ئەڎایا ئاشتی و خەڵکو ئامەدی موازو. ڕاسا جە ژیۋاینە نەمەنە. ئەرکمانە بیمۍ بە ڕۆڵێوە عالو ئاڎۍ و لایەق بە فیداکاری و ڕەنجەکا ئاڎۍ بیمۍ. قەولو ئینەی مڎەیمۍ.
نەورۆز گرنگیێوە گۊرەش هەن جە تاریخو گەلا هەرێمەکەی و کوردەسانینە. ڕابەر ئاپۆ ٥٢ ساڵۍ چێوەڵی جە ڕۊو نەورۆزینە بەرکۊتەیە تاریخیەکەش بەروست. چا سەردەمۆ گرڎ کاتۍ نەورۆز بیەن بە ڕۊو بەرکۊتەیۍ تازەی، مڎرامانی و چالاکی؛ بی بە ڕوێوە کە پریشکو ئېری یاوا ئاسمان، کە وەڵتەرۍ کەردەیۆ ئېری بە تنتەرین شێوە قەڎەغە کریۍ. گەلەکەما جە دەورو ئېرو نەورۆزی، ئېرو مڎرامانی و ئازادیرە سات بە سات زیاتەر پیرۆزشا کەرڎ و پێشوازیشا ۋنە کەرڎ. پەی ئینەیچ جەمۍ گەشمەرڎۍ گیانشا فیدا کەرد. سەروو گرڎیۆ جە بۆتان و نسێبین، جە گرڎو کوردەسانینە بە فیداکاری شەهادەت یاگەگیربی، وە پی جۊرە قبوڵ کریا. سەرو ئی بنەمایە گرڎو گەشمەرڎا نەورۆزی بە ڕێزدارییوە یاڎمارووە. سەرەتا نەورۆزی جە ڕابەر ئاپۆی پیرۆز مکەرو، سڵام و ڕێزداری و دڵسۆزی ۋێماش نیشانە مڎەو. هەرپاسە نەورۆزی جە ئەڎایا گەشمەرڎا و گرڎو بنەیانەو گەشمەرڎا پێرۆز مکەرو. وە ئی ڕووە مبارەکەیە جە گرڎو گەلوو کوردی و گەلاو هەرێمەکەی پیرۆز مکەرو، جە گەریلاکاو ئازادی کوردەسانی و هەمڕایاما پیرۆز مکەرو. جە دڵۆ هیواو سەرکۊتەی پەی گرڎ لایۍ موازو جە ساڵەی تازۍ نەورۆزینە. جە کەسایەتی کاوەی سەردەم- مەزڵوم دۆغانی و زەکی ئاڵکانینە گرڎو گەشمەرڎا شۆرشی بە ڕێز و پنەزانایۆ یاڎۍ مکەرووە، ئا قەولەی پاڎیشاما دان واوەی مکەرمێوە. یادەوەرییشا جە کوردەسانی ئازاد و دیموکراتیکنە زیڼە مەنۆوە.
هامکات جەژنەو ڕەمەزانی نزیکە بۆوە. جە ئیساتێوە جەژنەو ڕەمەزانی جە گەلەکەیما و جەهانی ئیسلامی پیرۆز مکەرو.
جە کاتێوە گرنگەنە پێشوازی چی ڕووە پیرۆزا مکەرمۍ. بەتایبەت نەورۆزو ٢٠٢٥ نەورۆزێوە ئاسایی نییا. گەلەکەما ئی نەورۆزە بە هوتافەو 'ڕابەرایەتی ئازاد، گلېرگەو دیموکراتیک'ی پیرۆز مکەرۆ. ئی نەورۆزە بۆ بە سەرەتێوە تازە پەی نەورۆزو چارەسەری و ئازادی ڕابەر ئاپۆی. هەرۋێش ئازادی ڕابەرایەتی جە هەمانکاتەنە ئازادی گەلوو کوردی و چارەسەری پرسو کوردین. پەی ئانەی نەورۆزو ٢٠٢٥ بۆ بە نەورۆزو ئازادی ڕابەرایەتی و گەلوو کوردی، مشۊم بە گرڎو هێزیماوە گنمۍ هەوڵدای و ئەوەکۊشایۆ.
کریۆنەورۆز بۆ بە سەرەتێوە. هەر ۋێش جە تاریخو ئەوەکۊشایمانە، گرڎ نەورۆزێوە بیەن بە سەرەتاو بەرکۊتەیۍ تازەی. ئی نەورۊزەیچە ڕەنگە بۆ بە سەرەتێوە پەی هەڵمەتەو ئازادی و چارەسەری. پەنەوازا پی مەعنێوە پێشوازی جە نەورۆزی بکریۆ. هەرۋێش گەلەکەما پېسە ئازادی ڕابەرایەتی پێشوازی جە نەورۆزی مکەرۆ؛ ئینە هەڵوێسێوە درووسا، بەڵام مشۊم فرە ۋەرفراوانتەر هۊرسەنگیۆ. ئازادی ڕابەرایەتی بە ماناو چارەسەری و ئازادی گەلوو کوردین. هامکات بەماناو ئاشتی بەینو گەلاو کوردی و تورکین. سەرو ئی بنەمایۍ مشۊم گرڎ کەسۍ جە کوردەسان هەرێم و ئۊروپا و جبەرو وڵاتینە بەشداری نەورۆزی بکەرۆ. ، بە بەهێزتەرین شێوە بەشداری نەورۆزو ٢٠٢٥ ی بکەرا. جە نەورۆزەنە تەنیا مشۊم هوتافەکۍ "بژیۋۆ سەرۆک ئاپۆ و ئازادی پەی ڕابەرایەتی" بەرزۍ بکریاوە. پەنەوازا بە بەهێزتەرین شێوەی جەماوەری هوتافەکۍ وچیاوە. مشۊم گرڎو ئازادی، دیموکراسی و یەکسانی جە دەورو ویستو داواو گەلوو کوردینە کۊبۆوە.
جە ئارۊوە بەتایبەت نەرۆزو ئامەدی فرە گرنگا. ئامەد هەم مېیانیا، هەمیچ بە تەمامی ڕۆو ٢١و ئاداری چا نەورۆز پیرۆز بکریۆ. پۊکەی مشۆم نەورۆزو ئێساڵ و ئامەدی، جە نەورۆزو ٢٠١٣ گۊرەتەر بۆ. ئا نەرۆزە نزیکەو دووۍ ملیۆن کەسا بەشدارۍ بێڼۍ. پەی ئێساڵیچ مشۆم جەماوەری و گۊرەتەر بۆ. گەلەکەما جە دەوورووبەرو ئامەدی، ڕحا، ئیلح و مێردینینە مشۊم بەشدارۍ دووۍ نەورۆزا با. هەم نەورزو شارەکەو ۋێشا، هەمیچ بەشدارۍ نەورۆزو ئامەدی بانە. بەتایبەت پی جۊرە گەلەکەما گرنگی بڎۆ بە پرۆسەکەی و بانگەواز بکەرۆ. داواکاری ئاشتی، چارەسەری، ئازادی و دیموکراسی مشۆم چا مېڎانەنە بە جەماوەری بەربڕیۆ. مشۊم جەهان مبارەکبایی گۊرەو ئازادی و دیموکراسی بوینۆ. مشۊم پی جۆرە پێشوازی جە نەورۆزی بکریۆ.
*جە ٢٧و شوباتینە ڕابەرایەتی ۋەرو چەما گرڎو جەهانیوە بانگەوازێوەش کەرد. تەڤگەر بانگەوازەکەش پېسە مانیفێستۆیۍ پێناسەکەرد و ئایێربەسش ئەرەیاۋنا، بەڵام دۊڵەت حیچ هەنگامېوەش نەنیا. جە بەرنامێوەنە جە ٤و شوباتینە واتت 'مشۊم ڕابەر ئاپۆ ئازاد بۆ، بە تەنیا نمەتاوو بانگەوازو چەکنیایرەی جە گەریلای بکەرو.' سەبارەت پینەی شمە چێش ماچدۍ؟
ئیسەیچ من هەمان چێو ماچونە. تا ئیسە چنین هەڤاڵێما جە بەرنامەکانە بەشدارێ بیێنێ. دماین جار هامسەرۆکایەتیما بەشدار بێ، هەمان چێوش وات.
ئیسە ئا کەسێ کە هەوڵ مڏانە چنیشا ئاشتی بکەرمینە، واتە دۆڵەت، مشۆم ڕاس یاوۆنە. ئا چێوەی کە ڕابەر ئاپۆ جە بانگەوازە تاریخییەکەیشەنە وستش ڕۆژەڤۆ بێ بەها نییا، چێوێ فرە گۆرەن. ٥٢ ساڵە ئەوەکۆشای و، ٤١ ساڵێن جەنگێ بەردەواما. کادرێما بە قەرارو خاوەن هەڵوێسێ ئایدیۆلۆژیک، دلێ ئی تەڤگەرەینە یاگێشا گێرتێنە. قەرارو بەستەو کۆنگرەی، هورشانایۆ پارتی و چەک نییارەی چێوێ ئاسایی نییا. پۆکەی مشۆم ئەرەمەزنارەو ئی پارتەیە ڕابەر ئاپۆ، کە گرڏو هەڤاڵا ئاڏی بە بنەما هورگێرانە، تاوۆنە ئی پرۆسەیە بە ئەنجام یاونۆنە. ڕابەرایەتما تاوۆنە ئینەی بە شێوێ چالاک وسۆنە پراکتیکۆ، ڕێکوزتەی بکەرۆ و بە شێوێ تەندروس سەرش وسۆنە. پەی ئانەی هیچ گروپێوە چبەرۆ نەمەنۆ، گرڏ کەسێ قایل بۆنە، ئێمە ماچمێنە با پاسە بۆنە. بڕێ ئینەی پێسەو مەرجێ شڕۆڤە مکەرا و ماچانە، 'مەرج قبوڵ مەکەرمێنە'، بەڵام پەی ئانەی بە تەمامەتی گوزەریۆ ئینە پەنەوازییەکەن. مشۆم دەرفەت بۆنە پەی ئانەی ڕابەر ئاپۆ بە شێوێ چالاک بەشداری پرۆسەکەی بۆنە. واتە مشۆم ئازاد بۆنە، ئازادانە هەرمانەکاش بکەرۆ.
بڕێ هەڤاڵێما نییەنێ مێڏانەنە، یان ئینێ چبەرو وڵاتیۆ یان ئینێ زینانەنە، جە ئەرەیاوناکاشانە ئاماژەشا پانەیەدا کریۆنە ڕابەرایەتی بە مەڵامەتو تەکنیکیۆ پەیام گیانۆنە، بەڵام ئینە هەرمانێ نییەنە تەنا بە پەیامێوە تەمام بۆنە. بابەت ئانەن ئەر کۆنگرەی دروس بەسیۆنە، مشۆم ڕابەر ئاپۆ جە گرڏو قۆناغەکانە و ئا قەرارێ بسیانە ئاگادار بۆنە و جواب دۆوە. ڕەنگە نێ مێڏانو کۆنگرەی و چبەرۆ بەشداری بکەرۆ؛ چی بارەنە تەکنیک تاوۆنە دەورش بۆنە، بەڵام مشۆم شاندێ بلۆ لاشو و گێڵۆوە، مشۆم ڕوانگەکێ دریانە بە شاندەکەی و گیانۆشا، هەرپاسە مشۆم چنی ئا کەسا قسێ بکەرۆ کە قایلێ نەبیێنێ. با گرڏ کەسێ زانۆنە، جە دۆخو ئیسەینە هەڤاڵ، جەنگاوەر و فەرماندەما هەن قایل مەبۆنە. هەڤاڵێما چبەرۆ پی جۆرە قسێ مکەرا بە زاناو وێشا هورسەنگنای مکەرا، بەڵام چێگەنمێ و ئێمە خاستەر مزانمێنە. چێگەنە بڕێ بابەتێ هەنێ پەی هەڤاڵاما جیا مازمێنە خاستەر بۆنە.
ئیسە جە ڕاو سەرکۆتەو ئی قۆناغەیە بڕێ جە وەرپرسا دۆڵەتی ماچانە، 'پەنەوازا بە تەمامەتی جابەجێ کریۆنە و ئەنجام دریۆنە'؛ ڕاسا، پەنەوازا ئینە جابەجێ کریۆنە، بەڵام پەی ئانەی جابەجێ کریۆنە، پەنەوازا هەلومەرج وەش بکریۆ. دۆڵەت باخچەلی داواش کەردە و ڕاش وەردەموو ئی پڕۆسەیە کەردۆ. چی بانگەوازەنە چێشش واتە؛ "با عەبدوڵا ئۆجالان پەی چەک نییارەی و هورشانایۆ داوا بکەرۆ؛ با چنی گروپو دەم پارتی جە پەرلەمانەنە قسێ بکەرۆ؛ پی جۆرە هەتا دمای مافو هیوای دانش پۆرەنریۆ." پۆکەی ئیسە داوێوە کریێنە و کەسێ وەرپرسێ دۆڵەتی ئاماژەشا پانەیەدان داواکارییەکەشا پنە خاس بییەن، جە یاگێ وێشەنە وینانشا و مەمنونێش بیێنێ. دیسان پێسەو پەکەکەی ئێمەچ جوابی ئەرێنیما داوەو و پەی ئانەی ئی پڕۆسە بلۆ ڕاوە، ئایێربەسما ئەرەیاونا. جە ڕاسینە سەرەتا بە شێوێ ئەرێنی پێشوازییشا چی بابەتەیە کەرد و ئەرەیاوناشا کە بانگەوازەکەو ڕابەرایەتی تەمام مکەرۆ. کریۆنە بڕێ دماتەر هەڵوێسشا فاڕابۆ، بەڵام تاوەکو دمای ئەرێنی نزیک بیمیوە، بە پڕۆژەو ڕابەرایەتیما بڕوا مکەرمێنە و بە تەمامی بەشدارێ بیمێ. چی دۆخەنە پەنەوازا بڕێ یاسێ سەرڕاسێ کریانە و ڕا وەردەمو ڕابەرایەتی کریۆوە، بەڵام جیاتی ئانەی ئینەی بکەرا (واتە یاساکێ سەرڕاسێ کریانە).
سەبارەت پینەی گەرەکما خاڵێوە تەر ئاماژە پنە کەرو: پەی نموونەی، ئیسە جەنگاوەرێما و فەرماندەرەکێما فرەیشا ئا هەڤاڵێنێ کە دماو ساڵەکا ١٩٩٩ و ٢٠٠٠ی بەشداری ڕیزەکاما بیێنێ. گرڏو ئانیشا دامو ئا ساڵاوە بەشدارێ بیێنێ، بە ئامانجو مسۆگەرکەردەو ئازادیی ڕابەرایەتی بەشدارێ بیێنێ. هەتا ئا هامڕێ دەنگو ڕابەرایەتی نەژنەوا، نەوینا کە ڕا وەردەمو ئازادی ڕابەرایەتی کریانۆ، مەکریۆنە بە ئاسانی قایلێ مەبانە. پۆکەی واتم، بانگەواز مەکەرو. چونکە چنی هەڤاڵا مژیونە، مشناسوشا و زانونە. پەی چێوێ کە قایل مەبانە و ئەنجامش مەڏانە، چی بانگەواز بکەرو! بێگومان من بانگەواز مەکەرو؛ چونکە نییا یاگێ وێشەنە. پەی ئینەی پەنەوازا هەوڵدای نیشانە دریۆنە. هەرپاسە ئینایمێ دلێ جەنگینە. چنین چێوێ چانە پەی هێزێ کە ئینا دلێ جەنگینە وچیۆنە!
ئا هێزێ کە ئینێ دۆڵەتەنە بە ئاوەزێ سەلیمۆ جوڵیاوە، پەنەوازا ئی دۆخە وەرچەم گیریۆنە و پەی وەڵکەوتەو پڕۆسەکەی ئا چێوێ پەنەوازێنێ جابەجێ کریانە. ئینجا پی جۆرە پڕۆسەکە وەڵێ گنۆنە.
*زوانو بەشێوە جە ۋەرپەرسا دۊڵەتو تورکی چی پرۆسەنە حیچ فاڕیایێش سەرەرە ناما. زوانێوە تن و ژەعراویی بەکار مارا. ماوۍ چێوەڵی یاشار گولەر وەزیرو وەرگیری تورکیای قسێش کەردۍ و ئەرەیاۋناش، "مشۊم بەبێ حیچ مەرجێ چەکەکاشا تەسلیم بکەرا". چی بارۆ چێش ماچدۍ؟
بێگومان ئینەیچ مژارێوە گرنگا. پرسو کوردی پرسێوە قەڎیمیا. ئەر جە سەردەمو عوسمانییەکاوە ۋەرو چەما گێرمۍ، ٢١٩ساڵېن سیاسەتو نکۆڵی هەن؛ ئا وەختەی عەبدوڵا بابانزادە کویسنجەقەنە جە ساڵۊو١٨٠٦ینە کاردیش جە پارێزگارو عوسمانی دا، چا کاتۊن ئی کێشە بیەیش هەن. بەتایبەت سەردەمو کۆمارینە، ئەر سەرهۊردای شێخ سەعیدی بە سەرەتێوە مقارنە بکەرمۍ، پرسو کوردی ئیساتۍ ١٠٠ ساڵێن بیەیش هەن. جە سەڎەی ۋېیەردەنە کۆمکوژی و دلېنەبەردەی فرە ڕووەشا دان. جە سەردەمو ئێمەیچەنە کوشتەی و کۆمکوژیی ڕووە مڎۆ. دۊڵەت ماچۆ، 'تورکیایۍ بۍ تیرۆر'. بە مەعنێوەتەر تنوتیژی بە تیرۆر نامۍ بەرا. بێگومان ئەر ئا تنوتیژییە بە تیرۆر نامۍ بەرا ئینە یەکلایەنە نییا. ئەر ئانەی ئێمە مکەرمێش 'تیرۆر' بۆ، ئانە دۊڵەت چانەی زیاتەر تیرۆرش کەردەن. جە کوردەسانەنە ١٧ هەزارۍ و ٥٢٥ هرووژمۍ نادیارۍ بیەیشا هەن، کە جە لایەنو هێزەکاو دۊڵەتیوە ئەنجام دریێنۍ. جە فرەو ئی جەنگانە ئینسانۍ گیانشا جە دەسدان، بڕێشا بە زامڎاری جە هرووژمەکانە ڕزگارشا بیەن. جگە چانەیچ ژمارەو ئا دەگەیا کە چۆڵۍ کریێنۍ و ئا کەسۍ کوشیێنۍ، بێ شومارا. ئیساتۍ بڕۍ باسو هەستیاری مکەرا؛ ئایا گەلوو کوردیچ هەستیاریش نییا؟ بێگومان کە هەنش.
بە پوختی جەنگێوە ڕووەشدان؛ ڕەگ و ڕیشەش پەی ١٠٠ ساڵا چێوەڵی گێڵۊوە، ئێمەیچ گەرەکمانە جە ئیساتێوە ئی کێشەیە چارەسەر بکەرمۍ. واتە ئێمە گەرەکمانە ئاشتی بارمێنە ئاراوە. بەڵام پەی ئانەی ئینە بکریۆ، سەرەتا مشۊم ئا زۋانەی کە بەکارمۍ زوانو ئاشتی بۆ نەک زوانو دژمنایەتی. بێ گومان ئاوەزیەتیچ مشۊم ئاوەزیەتو دۆسایەتی بۆ نەک دژمنایەتی. بەڵام ئیساتۍ موینمۍ؛ ئا ئاوەزیەتەی کە هەن و ئا زوانەی کە بەکارمۍ هەمان ئا ئاوەزیەتەو ۋېیەردەین. زوانشا پەڕا جە ئېری، پەڕا جە دژمنایەتی زوانشا ئېرش چنەوارۆ.
لایەنۍ فرۍ هەنۍ کە گەرەکشانە ئی پرۆسەیە شێونا. ئاشکران بڕۍ لایەنۍ جە لایەنو حکومەتی و هەرپاسە جە لایەنو کوردیچۆ هەنۍ کە گەرەکشانە پرۊسەکەی شێونا. جە گرڎی گرنگتەر، جە ۋەرکۊتوو مېیامینینە لایەنۍ فرۍ هەنۍ کە گەرەکشانە ئی جەنگە بەردەوام بۆ. چونکی ئینۍ فرەیشا ئیسفاڎە چی جەنگەیە مکەرا. هەر پۊکەی ڕابەر ئاپۆ گەرەکشا ئاراستەکا فاڕۆ. واتە کەسانێ هەنۍ کە جەنگشا گەرەکا. ئاساییا کە ئاڎۍ زۋانشا تیژ بۆ و هەرچێوە خیاڵشارە مۍ واچاش. بەڵام بەکاربەردەی هەما زوانی جە لایەنو ۋەرپەرسا حکومەتیوە کە وەزیرێنۍ و ئەرکی فەرمیشا هەن، مژارێوە تەرا و نمەبۆ پا جۊرە بۆ. ئێمە ئاشتی وەش مکەرمۍ یان گەرەکمانە یۆترینی دلېنە بەرمۍ؟
ئیدامەش هەن.....
