ئەنداماو گرووپو ئاشتی و گلېرگەی دیموکراتیکی ۋەر بەرەو مەڕەو جاسەنەینە جە هەرێمو ڕاپەڕینی جە پانیشتوو کوردەسانی سەرو بانگەوازەکەو ڕابەر ئاپۆی مەڕاسیمو سۆچنای چەکیشا ئەنجام دا. چا گەریلایا ئازادی کە بەشدارې مەڕاسیمەکەی بێنې جانفیدا باهۆز، شیار دێرسیم و بەنگین ڕوناهیە وەڵې چالاکییە تاریخیەکەینە هۊرسەنگنایشا کەرڎ. گەریلا ئەندامەکې گرووپەکەی پەی ئاژانسوو هەواڵو فوراتی (ANF) قسێشا کەرڎۍ.

جانفیدا باهۆز: ئیساتې ئاماڎەکاری پەی چالاکیێوە گۊرەی و تاریخی مکەرمې. ئی چالاکییە هەم جە مېڎانی مېیاننەتەوەیینە هەم دلې دۆڵەتانە بی بە مەڵامەتو دەنگوەدایې گۊرەی. کەس چەمەڕاو ئانەی نەبې پەکەکە هەنگامەی پیجۊرې هۆرگێرۆ و جوابو ڕابەرایەتی بڎۆوە. بانگەوازو ٢٧و شوباتو ڕابەرایەتی جە مېڎانی مېیاننەتەوەیینە، دلې دۊڵەتانە بی بەمەڵامەتوو گفتوگۆکەردەی. جە گفتوگۆکانە ئاماژە پانەی کریان ڕابەرایەتی بانگەوازش کەرڎ، ئایا پەکەکە بە پاو ئا بانگەوازەیە مامەڵە مکەرۊ یان نا، هەڵای ڕابەرایەتی هێزش سەرو پەکەکەیرە هەن یان نا. ئی گفتوگۆیې گرڎ پوچې کریێوە، بەڵام دماو کۆنگرەو پەکەکەی بە قەرارو دمایئاردەی بە ئەوەکۊشای چەکڎاری تەڤگەرو ئازادی سەلەمناش جە سەرەتاو ئەرەمەرزنایشۆ پارتو ڕابەرایەتی و پارتو گەشمەرڎان.

ئیساتې سەرو بانگەوازەکەو ڕابەرایەتی ملمې پەی ئەنجامدای چالاکی. بێگومان بە جۆش و خرۆشێنمې، مۆڕاڵما بەرزا، سەرەتا پرسو چەکنیایرەی بڕې کەشې هەستیارێش وەش کەرڎې، بەڵام دماو قوڵبیەیۆی، ۋەنایۆو مانیفێستۆو ڕابەرایەتی دیما ئی چالاکییە دەسکۊت پەی گەلەکەیما مارۆ، دەسو ڕابەرایەتی بە هێزېما مکەرۆ، هەرپۊکەی بە جۆش و خرۆشێنمې. ۋەروئانەی هەڤاڵا پنەشا واتیمې: ڕاسەوخۆ شمە دڵسۆزې بانگەوازو ڕابەرایەتیندې. ۋەروئانەی ڕێکوستەی ئی چانسشە بە ئێمە بەخشا فرە دڵوەشێنمې. چونکی ئی چالاکییە فرە گۊرە و تاریخیا. کریۆ بە ساڵ، بە مانگ، بە ڕۆ قسې سەرو ئینەی بکەرمې. چالاکیێوە جە تاریخەنە یاگې ۋێش گێرتێنەش. ١١و تەمموزی ملۆنە دلې تاریخ و کورڎەسانی و جەهانیوە. کەس چەمەڕایی پی جۆرەشە نەبې. پەی ئەرەگیرایچ یاگې تەعاجوبی بۍ. ئانەی گرنگا جە ئیساتێوە دۆڵەت چێش مکەرۆ.

ۋەروئانەی دەوڵەت باخچەلی جە ڕۊو کەردەیۆ پەرلەمانینە سڵامش جە ئەنداماو دەم پارتی کەرڎ و واتش؛ 'گەرەکمانە سەرجەنۆ واڵەو-برایەتی کورد و تورکی بنیاڎ بنیەیمېوە، سەرجەنۆ ڕۆحو مەلازگردی گەش بکەرمېوە.' ۋەرو ئینەیچ گرنگا کە دۊڵەت چېش مکەرۆ. جە لایەنی یاساییوە یاسا ئاماڎە مکەرۆ یان نا، ئینە گرنگا. مادام باسو واڵەو-برایەتی مکەرا، واڵەو-برایەتی من خاوەن چ مافێوە بۆ، منیچ گەرەکما خاوەن هەمان ماف بو. ئەر ئی واڵەو-برایەتیە زوڵمم ۋنە بکەرۆ، ۋێش سەپنۆ، کۆمکووژی بکەرۆ، قڕکەردەی بکەرۆ، هەڵای سەرو واڵەو-برایەتی قسې بکەرمې. ئەر دەوڵەت باخچەلی، دۊڵەتو تورکی دڵسۆزېنې و ڕاس ماچا پەکەکە هەنگامەی تاریخیەش هۊرگێرتێنە، ناچارا جوابو ئی هەنگامې بڎۆوە، جوابو بانگەوازە تاریخیەکەو ڕابەر ئاپۆی بڎۆوە.

پېسە چنی تورک جە گرڎ یاگێنە بە شێوێوە ئازاد بە زوانی ئەڎایی ۋێش قسې مکەرۆ، متاوۆ پەروەردە وینۆ، ئەشۆ زاوڵې کوردیچ بە زوانی ئەڎایی قسې بکەرا، هەرپاسە مەشۆم پەروەردەیچ بوینا. جە گرڎو مێڎانەکانە مەشۆم پەروەردە، کەلتوور و مافەکې گەلو کوردی دڎانشا بنریۆ پۆرە، ئەگینا دماو ئانەی ئێمە ئی هەنگامېما نیا، دۊڵەت ئێمە و ڕابەرەکەیما سەرحاڵ بکەرۆ، زەرەرێوە فرە قورسش لا میاوۆ. پېسە جە سەرەتاوە واتم، فرە کەیف وەشەنا کە بەشدارەنا چی چالاکییەنە، چونکی بانگەوازو ڕابەر ئاپۆی جابەجا مکەرو. جە ئیساتێوە گرڎو هەڤاڵا گرووپەکەی ئاماڎەکاری مکەرا، سەرکۆتەی ئامانجمانە بژیۋۆ سەرۆک ئاپۆ.

پەکەکە و ڕابەر ئاپۆ مۆرۊو وێشا جە ٥٠ ساڵی دماینو تاریخو کورڎەسانی دا

شیار دێرسیم: هەڤاڵ جانفیداش واتش؛ نییەنمێ پڕۆسێوە ئاسایینە، ئینایمێ قورسایی پڕۆسەکەینە، هەستیاری و گرنگییەکەیش یاومێنە. وردبییەیۆ ڕابەرایەتی، ئەناڵیزەکێ ڕابەرایەتی، هورسەنگنا تازەکێ سەر و هۆشیاری تاریخی، کریۆ هەڵای چی لایەنۆ فرە قوڵێ بییەبیمێ، بەڵام ئاگادارو ئینەیش نییەنمێ؛ جە هەزاران ساڵەە و تاریخو کوردەسانینە، پەکەکە و ڕابەرا ئاپۆ مۆرکو وێشا جە ٥٠ ساڵە ویەردەی دان. گرڏ کەسێ، دۆس و دوژمن گرڏ کەسێ ئینەی قبوڵ مکەرۆ. کەس مەتاوۆنە ئینەی فاڕۆ، چونکە ئینە وەرچەموو جەهانینە ڕووەشدێنە. پەیوەس با ڕووەدایا جە ماوەو ٥٠ ساڵەی ویەردەینە ڕووەشدا بێگومان قووڵتەرێ بیمێ، تاریخو کوردی سەراوچێر کریابێ چنین سەرڕاسکریاوە، گەلێ هەمیشە هێزێوە سەرواز تەرش بێ، چنین یاوا ئا ئاستەی کە تاوۆنە پەی وێش ئەوەکۆشای بکەرۆ؟ گرڏ و ئینیشا بە دەسکۆتو ئەوەکۆشای ٥٠ ساڵەی هورسەنگنمێنە و هەوڵو ئانەی مرەیمێ زیاتەر چنەشا یاومێنە. بە یاواینەی چینەی ئەرکما ئانەن ئینەی بە گلێرگەیپو، ژەنا و جوانا یاونمێ. چونکە ئا ڕووەدایا جە ٥٠ ساڵە و ویەردەینە ڕووەشادان جە هەزاران ساڵەو تاریخو کوردەسانی و جە گلێرگەی کوردینە وەڵتەر ڕووەشا نەرێنە.

فاڕییای جە زیهنیەتەنە ڕووەشدێنە. ئەوەکۆسای ئازادی ژەنا پەرەش سانا، شۆڕشو ئازادی ژەنا ئەنجام دریا. بە سەرمەشقایەتی ژەنا شۆڕشێوە ئەنجام دریا. ئیسە جە کوردەسان، جە وەرکەوتوو مییامینی، ئەوەکۆشای ئازادی ژەنا هەن بییەن ئیلهامبەخش پەی گلێرگە چێردەسەکا جەهانی. ڕابەرایەی ئەرکێوەش وەردەمانە نیانەرە. ئی ئەرکە بە واتاو ئا ئەرکا مێ کە مشۆم ئەنجام دریۆ. بێگومان پڕۆسێوە ئاوارتەن، ئەرکێوە ئاوارتەن. ئا ئەرکێ کە رابەرایەتی پەیش نییەنمێرە، جە پراکتیکەنە بە خوڵقنا و زیهنیەتی و دەرفەتو سەرکۆتەی جابەجێ مکەرمێ. نزیکایەتی هەستیاری، کتوپڕ و کاروەدای نییا. ئینایمێ جا ئاستەنە کە بە تێگەو ڕابەرایەتی سەرو بنەماس هۆشی ڕابەرایەتی وێما پەروەردە بکەرمێ، قووڵش بکەرمێوە و ئەرکەکاما بە سەرکۆتەی یاونمێ. چونکە تەڤگەرو گەریلاینمێ بە ئیرادەو سەرمەشقایەتی گلێرگەی دەسما بە ئەوەکۆشای کەردەن. جەنگو گەریلای شێوازێوە ژیواین، جە شارەکانە، جە دەشتەکا، کەشەکا، جە مێڏانە جیاوازەکا جەنگینە بۆنە، گرڏ یاگێنە ئی شێوازە ژیوایە مژیومێ و ٢٤ سەعاتە جەنگو گەریلایەتی ئەنجام مرەیمێ.

بێگومان ئەرکی تاریخیما هەن و ئا ئەرکا بە سەرکۆتەی یاونمێ. بەکورتی بە ستراتیژو جەنگو ڕزگاری نەتەوەیی و ئەوەکۆشای ڕزگاری نەتەوەیی پەرسە و کوردی چارەسەر مەبۆ. ڕابەرایەتیش ماچۆنە؛ جیاتی ستراتیژو ڕزگاریوازی نەتەوەیی، ستراتیژو ئەوەکۆشای سیاسی دیموکراتیک جابەجێ مکەرمێ. ئانەیش ڤا مانێ مێ؛ پەرسە و کوردی جە زەمینەو جەنگو ٥٠ ساڵەی دەربازو زەمینەو یاسایی و سیاسی بۆنە. ستراتیژو ڕابەرایەتی پەی ئازادی گەلای و گلێرگەکا بە تێگەو سۆسیالیستیی چێردەسا، گەلا، گلێرگەکێ و زیهنیەتو شۆڕشگێڵی واقیعی، فکرەکێ ڕابەرایەتی ئیسە پێسە و مانیفێستۆیی یاوێنێ دەسما گرد و دیدگاکا ئازادیی چێردەسا، ڕێچکەو جابەجێ کەردە و دیموکراسییا جە سەرانسەرو جەهانینە. پەی سۆسیالیستەکا، شۆڕشگێڵا، چێردەسا هیوایێ گۆرەن. مانیفێستۆو ڕابەرایەتی تەڤگەرو دیموکراسی جەهانییا، نەک تەنها پەی کوردەسانی و وەرکەوتوو مییامینی.

مشۆم جوانێ سەرمەشقایەتی پڕۆسەکەی بکەرا

بێگومان شۆڕشگێڵێ جەهانی ئیسفادە لەمچی مانیفێستۆیە هورگێرا. هەوڵ مرانە چنەش یاوانە، چونکە ئارێ ئینێ لێگەڕینەنە. سەرمەشقایەتی سەر و بنەماو زیهنیەتو ئەوەکۆشای ئازادی کوردەسانی بە ماناو وێ بە ڕێکوزتە و گلێرگەی وێشا. جە بناغەو دیدگاکا ڕابەرایەتینە ڕێکوزتەی هەن. بە ڕاسی جوانێ کوردەسانی مشۆم وێسا بە ڕێکوزتەی بکەرا. بێگومان چێگەنە دەورێ گرنگو جوانا کوردەسانی هەن، دەوری گۆرە و ئەوەکۆشای ئازادی ژەنا هەن. بەتایبەت چی ١٠ ساڵەو دماینە وێما سەلەمنان، جوانێ کوردەسانی وێشا سەلەمنان. پەی نمونەی ئەر ئەوەکۆشای گەریلای جە ١٠ ساڵی ویەردەنە یاوابۆنە ئاستێ کە شکستش پنە بێنە، چێگەنە دەورو جوانا کوردەسانی دیاریکریان. جە وەراوەرو سوپاو دووەمو ناتۆی، دووێ کەسێ پەی ماوەو یەرێ مانگا سەنگەرشا پارێزنا، پەنچ کەسێ یەرێ مانگێ، چوار مانگێ سەنگەرشا پارێزنا.

مشۆم جوانێ ئەوروپای سەرمەشقایەتی ئی پرۆسەیە بکەرا. پەی نموونەی جە چالاکییەکانە پەیوەندی نیارەی گرنگا، جوانێ جە ئاستس پڕۆفیشناڵینە تازەترین تەکنەلۆژیا بەکارمارانە. بە پاو دەرفەتەکاشا هورسەنگنای مکەرا، جە هەر یاگێنە چالاکی بۆنە بەشداری بکەردێ. وێشا بە ڕێکوزتەی و پەروەردە بکەرا. پۆتێنشاڵو جوانا ئەورووپانە، تواناو جوانا جە پانیشتەنە، پۆتێنشاڵی جوانا جە چوار بەشو کوردەسانی سەرمەشقایەتی پرۆسەکەی مکەرا، جوانێ سەرمەشقێنێ، ئەوەکۆشای ئازادی ژەنانێ، هەرمانە و ئازادی ژەنان.

پەکەکە نامێوە نییا، ڕۆحێوەن

جانفیدا باهۆز: جوانێ کوردەسانی بە تایبەتی جوانێ ئامەدی مشۆم ئینەی جە یاڏ نەکەرا ؛ کاتێ ڕابەرەکەما تەڤگەرش ئەرەمەزنا واتش، 'بە جوانی دەسما پنە کەرد، بە جونی سەرێ گنمئ'. پێسە چنین پارتەکەما بە پارتو گەشمەرڏا، پارتو ژەنا نامێ بریۆ، جە هەمانکاتەنە پارتو جوانان. جوانێ ئامەدی شۆڕشگێڵێ و مڏرامان مکەرا. بەتایبەتی دما و مڏرامانو زینان و ئامەدی گەواهیدەرو جەوهەرو مڏرامان و شۆڕشگێڵێ ئامەدی بێنێ. بێگومان ٥٢ ساڵێن ڕەنجدای درێژەپێدەرو ئا بەهایا بۆنە کە ٤٠، ٥٠ هەزار گەشمەرڏێش هەنێ. سەر و بانگەوازەکە و ڕابەرایەتیما پەکەکە دمایش با هەرمانا ئارد کە بە نامێشۆ کریۆ، بەڵام پەکەکە تەنیا نامێوە نییا، ڕۆحێوەن، ٣، ٤ نەوێش ٥٠ ساڵێن پی ڕۆحە گۆرێ کەردێنێ. پەکەکە دلێ جوانا ئاپۆیینە، دلێ جوانا کوردەسانینە هەمیشە زینەن. بانگەوازەکەما جە جوانا ئامەدی جە جوانا کوردەسانی؛ ڕۆحو عەلی چیچەکی بە زینەی بازدێوە پەی ئانەی ئەوەکۆشای دیموکراسی و سیاسی بە ڕێبازی بەهێزتەر بلۆڕاوە. جوانێ سەرمەشقایەتی ئینەی مکەرا، جوانێ ئامەدی سەرمەشقایەتی مکەرا. ئینایمێ جا بروێنە ئەوەکۆشای بە ڕەنج، فیداکاری پی ئاستە یاوان، مشۆم ئنەی تەر بەهێزتەر بلۆ ڕاوە. پی جۆرە ڕۆحو گەشمەرڏەکاما شاد بۆنە.

ئەوەکۆشایێ تازە دەس پنە مکەرۆ

بەنگین ڕۆناهیە: من نامێم بەنگین ڕۆناهیەنە، خەڵکو ئامەدینا. من ساڵە و ٢٠٢٤یۆ پێسە و کادرێوە ئی جمیەرەی ئینانی کەشۆ، ڕابەر ئاپۆ پێسە و جمیەرە و هەڤاڵێتی کۆمیناڵی سڵامش پەی گیانایمێ و پرۆسێوە تازە دەسش پنکەرد. گەلەکەما، گەلی ستەم ونە کریا، هەمیشە مڏرامان مکەرا، هەرپاسە جوانێ، ژەنی، ئەوەکۆشایێ گۆرە جە دژو چەوسنایۆ نیشانە مرا، ئانێ تەسلیم بییەی قبووڵ مەکەرا. بی بۆنۆ سڵام و وێم ئاراسە و گرڏیشا مکەرو. ئی پرۆسەیە بێ گومان هەستیاریێ فرە وەش مکەرۆ، جە هەمان کاتەنە نیشانێ پرسیارەی فرە ئینا مەشکمەنە هەنە. بەڵام وەڵێ گرڏ چێوێ تاو واچوو؛ ڕابەر ئاپۆ داواو ئەوەکۆشایێ بێ چەکیش کەرد و ئێمەش بە بنەما هورگێرتە و ئی بانگەوازەیە هەنگامە منییەیمێ. چی بابەتەنە، واتە سەبارەت بە سۆچنا و چەکەکاما، هیچ نیگەرانیێما نییا، هیچ گومانێوەما نییا. چونکە گرڏ پرۆسێوە، گرڏ قۆناغێ، ڕا و شێوازێ تازە مارۆ وەڵێما. چی پڕۆسەنە ڕێباز و ستراتیژی سیاسەتو دیموکراتیکی بەرەو وەڵێ بەرمێ. چونکە پێسە ئاماژەما پنەدا پەکەکە بی مەڵامەتوو ئانەی دان بە بییە و گەلوو کوردینە بنیۆ.

ئامانجو پەکەکەی سەلمنا و کوردی بییەن، ئیسە یاوان ئەنجام. جە قۆناغو ئیسەینە مشۆم بەرە و ئازادی ویەرنمێ و سەر و ئا بنەمێ ئەوەکۆشای بەردەوام بکەرمێ. مشۆم نەگنمێ خەڵەتو ئانەی کە جەنگاوەرا پەکەکەی، کادرا پەکەکەی چەکەکاشا سۆچنا، تەسلیمێ بانە، پەکەکە هورشنیۆوە و ئەوەکۆشایش تەمام بۆنە. پۆکەی مشۆم فرە وریا بیمێ. بە پێچەوانۆ ئێمە تازە دەسما پنەکەردەن. ئا بڵێسەی کە چەک وسمێ دلێش، هێماو تاریخو کوردیا. جە تاریخو کوردینە ئێر، جە کاوەو ئاسنگەریۆ تا تاریخو پەکەکەی، جە مەزڵومی، زەکیە و ڕەهشان و فرە و هەڤاڵاتەرێ، ئا ئێرەی کە کوشیا بێوە هورگیرسیان و چا ئێرەیە، ئازادیشا پەرە پنەدا. سۆچنا و چەکی پەی ئێمە هەمان چێو یاونۆ. ئێمە ملمێ چەکەکاما سۆچنمێ، بەڵام ئا ئێرە مەکوژیۆوە، بەڵکوم تەنیا گەرمتەر بۆنە و ئا عەقڵیەتەی کە بەردەواما جە دوژمنایەتی، سیاسەتو نکۆڵی و دلێنەبەردەی سەر و گەلوو کوردت و گەلا چیردەسا جابەجێ مکەرۆ، سیاسەتو تاونایۆ بەرەو وەڵێ بەرۆ، هەر چی ئێرەنە سۆچۆ.

ستراتیجو سیاسەتی دیموکراتیکیما پی هەنگامېوە مې دی. ئەنەیاوای و بەربڕیەی ئا هەستیە کە پەی یووەمجاری بە وینای ڕابەرایەتی سەرو شاشێوە بێما، زەحمەتا. بەڵام یاوانینە کە قەراری دروس جە ژیۋایمەنە بەشداریکەردەین چا جمېیەرەنە، هەرپاسە بەشداربیەین جە ڕیزەکاو گەریلای و درێژەداین پی ئەوەکۊشایە. پەنەواز نمکەرۆ خەمو ئانەیما بۆ کە ژیۋایما چنی دمایش مې. ڕابەرایەیی ڕۊشناییا و تا دما نەفەس پەیڕەویش مکەرمې. چونکی تۆ سەرەمڕە پرسیارە مکەری، شۊنیرەلوای مکەری، شۆنەو حەقیقەتیرە گێڵی و ئینەیچ دمایش نمې. رابەر ئاپۆ جارێوەتەر ئی هەستێشە جە ئێمەنە زیڼە کەرڎۆ.

پەکەکە پەی ژەنا چێشش کەرڎ؟ کاتێ ژەنی جە کایەی سیاسی، کۆمەڵایەتی، جە گرڎو ئەرکەکاو ژیۋایش بڕیێبێرە، بێچارې و بە کاڵا کریێبې. پېسە ئامێرو زاوزێ دەور گێڵنێنې، کریێبێنې مۆبەق و پەی لەزەتو پیایا بەکار بریێنې. حیچ ئەرکێوەتەرشا نەبۍ. پەکەکە ئینێش گرڎ دلېنە بەردې، هەرپاسە بیەو گەلو کوردیش سەلەمنا، هامکات سەلەمناش کە ژەنی متاوا بە ئیرادەو ۋێشا نوێنەرایەتی ژیۋای ۋێشا بکەرا. بەڵام ئینە پا مەعنې نییا کە حیچ تەرسێوە نیەنە ئارانە کە پەی ژەنا واوەی نەبۆوە.

چونکی ئینە چێوې نیا تەنیا بە ئازادی تاکی یان تەنیا جە گلێرگێوەنە، جە گەلێوەنە جابەجێ بۆ. بەڵکم مەشۆم جە گرڎو جەهانینە ئی ئەوەکۊشایە وەڵا بۆوە. ژەنی بە ویرۆکە و ویرو ڕابەر ئاپۆی ئازاڎې با. پۊکەی مەشۆم ژەنی جوانې زیاتەر جە گرڎ کەسێوە بەشداری ئی پرۆسەیە بکەرا. هەرپاسە پەنەوازا پێوەرە بەشداری ئەوەکۊشای بنیاڎنیای گلېرگەو ئاشتی و دیموکراتیکی بکەرا. مەشۊم بەشدارې فکر و ئایدولۆژیاو ڕابەر ئاپۆی بانە.