سۆزدار ئاڤێستا واتش: "ڕابەر ئاپۆ پېسە ڕەسەنتەرین گلېرگەی تەماشەو گلېرگەو ئێزدی مکەرۆ. ئینە شکۆمەندیێوە گۊرەن بەڵام گرڎ چێوې نیا، ئەر پەرە بە تازەگەری و زانستی نەڎەیمې، هەر جە بەرگە قەڎیمیەکەمانە مەنمېوە ئانە تەرسەو تاونایۆ و دلېنەشیەیما سەر بۆ."
ئارۆ کۆنفرانسو ڕۆشنگەریی شەنگالی بە جۆشێوە گۊرۆ دەسشپنەکەرڎ. جە کۆنفرانسەکەنە پەیامەکې ۋنیێوە، دماو پەیامەکەو ڕابەر ئاپۆی، پەیامو ئەندامۊو کۆنسەو سەرۆکایەتی کەجەکەی سۆزدار ئاڤێستای ۋنیاوە. کە دەقو پەیامەکەیش پی جۆرەنە:
دەقو پەیامەکەی ئینە:
"چا مێزێنە کە ئیمراڵینە نریێنەرە، یۆ جە مژارە گرنگەکا لاو ڕابەر ئاپۆیۆ مژارو گەلو شەنگالی و ئێزیدخانیمانە. ڕابەر ئاپۆ جە ٥٢ ساڵەو ژیۋای ئەوەکۊشایشەنە بە گلېرگەو ئێزدیماوە هەمیشە هەرمانەش پەی گەلا چێردەسەی کەرڎەن. جە سەیەو ڕامانەکا ڕابەر ئاپۆیۆ دلې گلێرگەو ئێزدینە ڕۆشنگەری ئامان ئاراوە. هەرپاسە جە ڕوو کۆمەڵایەتی و دەروونیچۆ فاڕیای گۊرە و تاریخی وەڵې وزیان.
کاتێ ئی کۆنفرانسەیە ئەنجام مڎەیدې، هەڵبەتە جە نەبیەیۆ دەسپنە مەکەردې. تەنیا مڎرامانی ١٠ ساڵە نیا پەشتەو ئی کۆنفرانسەیۆ، هەڵبەتە مڎرامانوو شەنگالی پەی گرڎیما سەربەرزیێوە گۊرەن. بەڵام بە دڵنیاییوە پەشتەو ئی کۆنفرانسەیۆ ڕەنجێوە گۊرەو ٥٠ ساڵەو تەڤگەرو ئازادی هەن. ڕەنج و مڎرامانو تەمامو تاریخو ئێزدخانی هەن و زیاڎ جە حۊت هەزارساڵا درێژەش هەن. سەرەڕاو گرڎو فەرمانەکایچ گلېرگە ۋەرگیریش جە بیەو ۋێش کەرڎ و حیچ وەختې دەسبەردارو جەوهەرو ۋێش نەبیەن. گلېرگەو ئێزدی گلېرگێوە کەشییا، گلېرگەو نیۆلۆتیکییا، گلېرگەو دەگانشینیا. نەک گلېرگەو شارنشینی و دۆڵەتپارێزی. جە سەردەمو دۊڵەت-نەتەوەی و ئیمپرالیستیچەنە گلېرگەو ئێزدی بە سرووشتو ۋێش بیەو ۋێش پارێزنان. یۆ چانیشا کە بیەن بە مەڵامەتوو هرووژم و فەرمانەکا هەر ئی جەوهەر پارێزنیەنە.
پەنەوازا توێژینەوەی زانستی سەرو تاریخو ئێزدییەکا بکریۆ
ئەر ئارۆ ڕابەر ئاپۆ بنیاڎنیاو گلېرگەی دیموکراتیکیش پېسە ئەرکێوە وستەن وەردەمما، گلېرگێوە کە متاوۆ فرە عال ئینەی جابەجا بکەرۆ گلېرگەو ئێزدییا و ئی دەرفەتەما ئینا وەرەنە. پۊکەی ئەنجامدای ئی کۆنفرانسەیە کە چېرو نامې ڕێنسانسینە ئەنجام مڎریۆ فرە قیمەتدارا. بەڵام گرڎ چێوې بە کۆنفرانسێوە نمەیاوۆ بە ئاکام، پۊکەی هیواڎارێنمې ئا ئەرکەیە جابەجا بکەرمې کە جە کۆنفرانسەکەنە پنەما مڎریۆ. ڕۆشنگەری سەرجەنۆ بنیاڎنیایۆین. پەنەوازا توێژینەوە سەرو گرڎو تاریخیما بکەرمې، جە بیەو مرۆڤایەتیۆ تا ڕۊو ئارۊیما ئەوەکۊڵیایش چنە بکەرمۍ. پەنەوازا جە ڕەهەندو زۋان، چاند، گلېرگەیبیەی و باوەڕداری ئەوەکۊڵیای گۊرە بکریۆ. ئینەیچ بە زانست و بە ئەکادیمیا مکریۆ.
پەنەوازا ئەکادیمیا بۆ بە مېیانو هەرمانکەردەی ڕۆشنگەری
ئەکادیمیاو زانستە کۆمەڵایەتییەکا ڕابەر ئاپۆی جە شەنگالەنە، کە ماوێوەن هەرمانەکێش بەردەوامێنې، متاوۆ بۆ بە مېیانو هەرمانۍ و کۆشش و ڕۆشنگەری. ئی ئەکادیمیا پەنەوازا گرڎو لقەکاش ئەرەمەرزنۆرە. خەڵکی زانا، ۋەنەرا پەنەوازا بەشدارې ئی کۊششەیە با. ئانەی مزانمێش و فێرش بیێنمې وەسې نیا پەی کۊششی ڕۆشنگەری. پەنەوازا جە ڕوو فەلسەفەی و سۆسۆلۆژیایۆ ئەوەفاڕیای بیڼە ئاراوە. پەنەوازا گرڎ کەس و بەشەکا گلێرگەی بەشدارې ئی کۆششەیە با.
ئی کۆنفرانسە سەرەتێوەن، نەک کۆتایی. پەی ئانەی ئی کۆنفرانسە بتاوۆ دەورو ۋێش گێڵنۆ پەنەوازا جە کۆنفرانسەکەنە لوجنەکې وەشې بکریا. ئەشۆ لوجنەکې پلانڕێژی هەرمانەکا بکەرا. کۆنفرانس، وۆرکشۆپ، پەروەردە، گلېرۊبیەی، ۋێش جە ۋێشەنە پەنەوازا پەرە بە ئەوەکۊڵیای و توێژینەوەی بڎۆ. گلېرگەی هۆشیار بکەرۆوە. پەیلوایم چامنەن چەمەڕایی ڕابەر ئاپۆیچ جە کۆنفرانسەکەی ئی خاڵە جەوهەریێنە.
ژەنی ئێزدیێ سەرمەشقایەتی ئی ڕێنیسانسەیە بکەردێ
پەنەوازا چی کۆنفرانسەنە مردای سەرو سەر جەنۆ بنیاد نییاو شەنگالی کریۆنە. دماو دیداری چنی بنەیانەکەی، ڕابەر ئاپۆ ئەرەیاوناش: ویر جە پلانێوە مکەروە و گەرەکما سەر جەنۆ شەنگالی ئاوەدان کەرمێوە. سەر جەنۆ بنیادنیا و شەنگالی ئەرکو گرڏیمانە. حەر وێش ڕێنیسانس سەر جەنۆ بنیادنیایۆین، وێ فاڕاین . ئانەی جد گرڏی زیاتەر تاوۆنە سەرمەشقایەتی ئی فاڕییایە بکەرۆ، ژەنی کۆششکارێنێ. جد ئێزدخانیش، بەتایبەت دما و فەرمانو ٣ـی ٨ـی ٢٠١٤، ژەنی ئێزدخانی ئی سەرمەشقایەتیەشا بە چنەئامای جابەجێ کەرد. چی کۆنفرانسەنە ئانێ جە گرڏی زیاتەر ڕۆڵشا بۆنە ژەنی و جوانینێ.
مەنەیۆ جە بەرگە کۆنەکانە بۆنە مەڵامەتوو تاونایۆ و دلێنەشییەی
ڕابەر ئاپۆ جە نامەکەشەنە ماچۆنە، گلێرگە و ئیزدیما شانەو گەلوو کوردیا. گەلوو کوردەسانی چی ڕەگ و ڕیشۆ یاوان ئارۆ. هەرپاسە ڕابەر ئاپۆ گلێرگە و ئێزدی پێسە و ڕەسەنترین گلێرگەو خاوەن کلتووری، بڕوا و مڏرامان وینۆنە. ئینە شانازیی گۆرەن بەڵام وەسێ نییا، ئەر چی پڕۆسەنە پەرە بە نوێگەری زانستیانەی نەرەیمێ ئانە تەرسە و تاونایۆ و دلێنەشییەی ئینا ئارانە. ئیتر بارودۆخ پێسە و وەڵتەرێ نییا، تەکنەلۆژیا وەڵێ کۆتەن، کلتوورەکێ تێکەڵاوێ بیێنێ، ژیوای ڕوانە بەشێوەی جیاواز ملۆڕاوە. ئەر ئێمەش تازەبییەیۆ و، زانستی، یەکسانی و دادپەروەری جە وێمانە وەڵی نەوزمێ، گلێرگەی ئاکاری و سیاسی نەمەزنمێرە، تەنها دلێ بەرگە کۆنەکا وێمانە مەنمێوە، ئانە وەر و تاونایۆ و دلێنەشییەی گنمێ. وەرو ئانەی پەنەوازا سەر و ڕەگ و ڕیشەس وێما بەهاکاما پارێزنمێ. کاتێ ئینسانەکێ بەبێ تازەبییەیۆ و فاڕیای جە ڕەگو وێشا دورێ گناوە، دەس جە ڕەگ و ڕیشەو وێشا وەر مرا، گرڏ چێوێ وێشا گم کەرد، هەڵبەتە بێڕێزیێ گۆرەن، کەس ئانەش گەرەک نییا. پەنەوازا بە ئاگاییۆ بۆنە، خاڵە لاوازەکا ویەرنمێ، بەهێزەکا دۆڵەمەنێ کەرمێنە.
گەرەکم بێ وێچم جە کۆنفرانسەکەنە ئاماڎێ بونە، بەڵام جە هەر کۆ بیمێ با بیمێ جە وەرپرسیارێتیی ئێزیدخانینە ئا ئەرکێ گنانە ئەستۆما جابەجێشا مکەرمێ. بەتایبەت ئا ئەرکێ کە ڕابەر ئاپۆ وزۆنەش وەردەمما، دیدگاو ڕابەر ئاپۆی ئینەن، داواکاری ڕابەر ئاپۆی ئینەن. پەی گلێرگە و ئێمەش گونجیاترین و خاسترین چێو کە تاوابۆنەش بەهەزاران ساڵ بەردەوام بۆنە ئینە بۆنە.
گۆرەتەرین جواب پەی فەرمانەکا وێ تازە کەردەیۆ و وێ دروسکەردەین
جە ساڵیاڏ و فەرمانەکې نزیکێ بیمێوە، گۆرەتەرین حەق کەردەیۆ جە دووژمنا وێ تازە کەردەیۆ و وێ دروس کەردەین، وێڕێکوزتەین، وێ پارێزناین. پارێزنا و گلێرگەکەیما، بییە و گلێرگەکەیمانە. ڕابەر ئاپۆ ماچۆن گلێرگێوە بەبێ پارێزنای پێسە و کەرکێ سەر بڕیێ چانەن. نەک بە تەنها حکومەتو مییانی و حکومەتو هەرێمی، پەنەوازا گرڏما دان بە بەهاکا گلێرگە و ئێزدی بنییەیمێ. پەنەوازا دان بە بییەیشا بنییەیمێ، پەنەوازا دان بە ئیرادەس سیاسییشارە بنییەیمێ. گلێرگە و ئێزدی بە ڕێژە کەما، ئینەیش با مانێ نمێ کە وێش دلێ دەسەڵاتدارانە تاونۆوە. سەلەمیان کە دەسەڵاتدارێ مەتاوانە ئی گلیرگەیە پارێزنا. پی جۆرە کۆنفرانسەکە بۆنە جوابێ بەهێز پەی فەرمانەکا."
